خۆرگیرانی مانگی ئاب جارێکی تر سەرنجی جیهان بۆ گەردوونناسی ڕادەکێشێت

وەستگە ستایل - سۆلین عوسمان

خۆرگیرانی تەواوەتی کە لە ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ ڕوویدا، جارێکی تر سەرنجی نێودەوڵەتی بۆ پەیوەندی نێوان خۆر و مانگ و زەوی ڕاکێشا و حەزی خەڵکیشی بۆ بواری فەلەکناسی بوژاندەوە.

لە کاتی ئەم ڕووداوەدا، مانگ کەوتە نێوان زەوی و خۆر و بە شێوەیەکی کاتی تیشکی خۆری گرت. زانایان ئەم هەلەیان قۆستەوە بۆ خوێندنی "تاجەخۆر" و تایبەتمەندییەکانی تری خۆر کە لە بارودۆخی ئاساییدا بینینیان ئەستەمە.

لە لایەکی ترەوە، کۆمەڵگەکانی فەلەکناسی (ئەسترۆلۆژی) باسیان لە کاریگەری ئەم خۆرگیرانە لەسەر بورجەکان و لێکدانەوە تەقلیدییەکان کرد. بەڵام دەبێت بزانرێت کە فەلەکناسی جیاوازە لە زانستی گەردوونناسی و هیچ بەڵگەیەکی زانستی نییە کە پێگەی ئەستێرەکان داهاتووی مرۆڤ دیاری بکەن.

ئەم خۆرگیرانە نموونەیەکی سەرنجڕاکێشە لەسەر ئەوەی چۆن نەریتە کلتورییە کۆنەکان و تێبینییە زانستییە سەردەمییەکان، لێکدانەوەی جیاواز بۆ یەک ڕووداوی ئاسمانی دەکەن.

بۆ گەردوونناسان، خۆرگیران دەرفەتێکی زێڕینە بۆ تێگەیشتن لە بەرگەهەوای خۆر، بەڵام بۆ خەڵکی ئاسایی، ئەمە یەکێکە لە جوانترین و سەرنجڕاکێشترین ڕووداوە بینراوەکان لەسەر زەوی.

خۆرگیرانەکەی ٢٠٢٦ نیشانی دەدات بۆچی ڕووداوە ئاسمانییەکان هێشتا جێگەی بایەخی ئەو کەسانەن کە خولیای دۆزینەوەی زانستی یان لێکدانەوە کلتورییەکانیان هەیە.

سەرچاوە: ناسا و گۆڤاری نەیچەر، ئابی ٢٠٢٦.

PM:11:28:23/08/2026

ئه‌م بابه‌ته 116 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌