یونسکۆ و قەڵای هەولێر؛ قۆناغێکی نوێ بۆ پاراستنی مێژوویەکی زیندوو

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ڕێکخراوی یونسکۆ دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی کارەکانی لە قەڵای هەولێر ڕاگەیاند، کە یەکێکە لە کۆنترین ئەو شوێنانەی جیهان کە تا ئێستا ژیانی تێدا بەردەوامە. لە تەمموزی ٢٠٢٦دا بڵاوکرایەوە کە هەوڵەکان چڕدەکرێنەوە بۆ پاراستنی ئەم شوێنەوارە وەکبجێگەیەکی کولتووری و کۆمەڵایەتی زیندوو.

ئەم پڕۆژەیە تەنها بۆ نۆژەنکردنەوەی بینا کۆنەکان نییە، بەڵکو ئامانجی پاراستنی دابونەریت و شوناس و ئەو پەیوەندییە کۆمەڵایەتییانەیە کە قەڵاکە بە زیندوویی دەهێڵنەوە. یونسکۆ دەیەوێت قەڵا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژیانی شارەکە بمێنێتەوە.

لە ئێستادا ئامادەکارییەکان دەستیان پێکردووە و کۆمەڵگەی ناوخۆیی و پسپۆڕان بەشدارن لە پڕۆسەکەدا. ئەمە گۆڕانکارییەکی نوێیە لە چەمکی پاراستنی شوێنەواردا، کە تێیدا تەنها بایەخ بە دیوارەکان نادرێت، بەڵکو بایەخ بە ژیانی مرۆڤەکانی ناویشی دەدرێت.

قەڵای هەولێر بۆ هەزاران ساڵە شاهیدی نیشتەجێبوونی مرۆڤە و بووەتە هێمایەکی بەهێزی مێژووی شارەکە. شوێنە بەرزەکەی لە ناوەندی هەولێری مۆدێرن، پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان ژیانی ئێستا و نەوەکانی ڕابردوودا دروست دەکات.

ئەم پڕۆژەیە وەڵامی پرسیارێکی گرنگ دەداتەوە: چۆن دەتوانین شوێنەوارەکان بپارێزین بەبێ ئەوەی بیانگۆڕین بۆ مۆزەخانەیەکی بێدەنگ؟ پاراستنی ڕاستەقینە ئەوەیە کە ڕێگە بدەیت ژیان لە ناو شوێنە مێژووییەکاندا بەردەوام بێت.

هەوڵە نوێیەکانی هەولێر تەنها کاری تەلارسازی نین، بەڵکو هەوڵێکن بۆ پاراستنی یادەوەری و شوناس بۆ نەوەکانی داهاتوو، تا یەکێک لە گرنگترین شوێنەوارەکانی عێراق بە گەشاوەیی بمێنێتەوە.

سەرچاوە: پێگەی فەرمی ڕێکخراوی جیهانیی یونسکۆ (UNESCO)

PM:11:15:12/08/2026

ئه‌م بابه‌ته 104 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌