ئەرجەنتین: لە مێژوویەکی پڕ لە ململانێوە بۆ بوون بە جەمسەرێکی گرنگی ئەمریکای لاتین

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

وڵاتی ئەرجەنتین کە دەکەوێتە باشووری کیشوەری ئەمریکای لاتین، خاوەن مێژوویەکی دەوڵەمەند و ئاڵۆزە کە تژییە لە چیرۆکی داگیرکاری، سەربەخۆیی، گەشەی ئابووری و قەیرانی سیاسی، ئەم وڵاتە کە ئەمڕۆ بە وڵاتی تانگۆ و تۆپی پێ دەناسرێت، ڕێگەیەکی دووری بڕیوە تا گەیشتووە بەم قۆناغەی ئێستا.

مێژووی ئەرجەنتین لە سەدەی شازدەهەمەوە دەستپێدەکات کاتێک گەڕیدە ئیسپانییەکان گەیشتنە ناوچەکە و ناویان نا "خاکی زیو"، لە ساڵی ١٨١٦دا، ئەرجەنتین بە فەرمی سەربەخۆیی خۆی لە ئیسپانیا ڕاگەیاند، بەڵام ئەمە تەنها سەرەتایەک بوو بۆ زنجیرەیەک جەنگی ناوخۆیی لە نێوان لایەنگرانی دەسەڵاتی ناوەندی و فیدڕاڵییەکان کە چەندین دەیەی خایاند.

لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا، ئەرجەنتین گەشەیەکی ئابووری بێوێنەی بەخۆوە بینی و بوو بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین وڵاتانی جیهان، ئەمەش بەهۆی هەناردەکردنی گۆشت و گەنم، لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا، کەسایەتی "خوان پێرۆن" دەرکەوت کە کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر سیاسەتی وڵاتەکە جێهێشت، دواتر وڵاتەکە کەوتە ژێر چەندین کودەتای سەربازی و سەردەمی تاریکی "جەنگی چەپەڵ" کە تێیدا هەزاران کەس بێسەروشوێن بوون.

گرنگی ئەرجەنتین تەنها لە سیاسەتدا نییە، بەڵکو بەهۆی پانتاییە جوگرافییەکەی و سەرچاوە سروشتییەکانییەوە هەمیشە وەک یاریزانێکی سەرەکی لە باشووری گۆی زەویدا ماوەتەوە، کولتووری ئەم وڵاتە تێکەڵەیەکە لە ڕەگ و ڕیشەی ڕەسەنی ناوچەکە و کۆچبەرە ئەوروپییەکان کە ناسنامەیەکی تایبەتیان پێ بەخشیوە.

ئەمڕۆ ئەرجەنتین وەک وڵاتێکی دیموکراسی مامەڵە دەکات، هەرچەندە هێشتا لەگەڵ کێشە ئابوورییەکان و هەڵاوسان دەجەنگێت، بەڵام مێژووەکەی سەلماندوویەتی کە گەلێکی خۆڕاگرن و هەمیشە توانای هەستانەوەیان هەیە.

ئەرشیفی مێژوویی ئەمریکای لاتین

PM:10:04:20/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 124 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌