هوبێرت سیسیل بۆت: ئەو ئەندازیارەی شێوازی ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤایەتی گۆڕی

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زۆر پێش ئەوەی ئامێرە زیرەکەکان و ماڵە تەکنەلۆژییەکان ببنە واقیع، ئەندازیارێکی ئینگلیز بە ناوی هوبێرت سیسیل بۆت توانی یەکێک لە سادەترین کارەکانی مرۆڤ بگۆڕێت. داهێنانەکەی ئەو لە کۆتاییدا بوو بە ئامێرێکی بنەڕەتی ناو ماڵ کە ملیۆنان کەس لە سەرانسەری جیهاندا ڕۆژانە بەکاری دەهێنن.

بۆت لە ساڵی ١٨٧١ لە شاری گلۆستەر لە ئینگلتەرا لەدایکبووە و لە لەندەن خوێندنی ئەندازیاری شارستانی و میکانیکی تەواو کردووە. لە سەرەتای ژیانی پیشەییدا، کاری لەسەر پڕۆژە گەورەکانی وەک پرد، چەرخەفەلەکی گەورە و سیستمە دەریاییەکان کردووە. لێهاتوویی ئەو لە چارەسەرکردنی کێشە پراکتیکییەکاندا وای کرد زۆر زوو وەک ئەندازیارێکی بەتوانا بناسرێت.

ئەو بیرۆکەیەی کە ناوبانگی جیهانی پێ بەخشی لە ساڵی ١٩٠١دا بۆی هات، دوای ئەوەی سەیری ئامێرێکی پاککردنەوەی کرد کە تەنها تۆزەکەی دوور دەخستەوە نەک لایببات. بۆت بیری لەوە کردەوە کە ئایا دەکرێت پرۆسەکە پێچەوانە بکرێتەوە؟ دەوترێت ئەو بە دانانی دەسڕێک لەسەر کورسییەک و مژینی تۆزەکە بە دەمی خۆی تاقیکردنەوەیەکی کردووە و دڵنیا بووەوە کە "مژین" کلیلی پاککردنەوەیەکی کارایە.

دوای ماوەیەکی کەم، بۆت یەکێک لە یەکەم گسکی کارەباییەکانی جیهانی دروست کرد کە ناوی نابوو "پافینگ بێڵی". ئامێرەکە زۆر گەورە بوو و لە دەرەوەی بیناکان دادەنرا، لە ڕێگەی بۆرییەکی درێژەوە کە لە پەنجەرەکانەوە دەخرایە ژوورەوە، ناوەوەی بیناکانی پاک دەکردەوە. ئەگەرچی بە پێوەری ئێستا زۆر گەورە و قورس بوو، بەڵام بنەمای مژینی داهێنا کە تا ئەمڕۆش لە تەکنەلۆژیای گسکدا بەکاردێت.

ئەم داهێنانە زۆر زوو سەرنجی هەمووانی ڕاکێشا و لە شوێنە گرنگەکان و تەلاری حکومییەکاندا بەکارهێنرا. بە تێپەڕبوونی کات، نموونە بچووکتر و کارەباییەکان دروست کران کە وای کرد هەموو ماڵێک بتوانێت سوودی لێ وەربگرێت. بۆت جگە لەم داهێنانە، تا کۆتایی ژیانی لەسەر پڕۆژە ئەندازیارییەکانی بەردەوام بوو، بەڵام تێڕوانینە نوێیەکەی بۆ کێشەی تۆز و خۆڵ ناوی لە مێژوودا تۆمار کرد.

کاتێک ئەمڕۆ گسکێکی کارەبایی هەڵدەدەیت، سوود لە بیرۆکەی پیاوێک وەردەگریت کە بڕوای وابوو هەندێک جار باشترین چارەسەر ئەوە نییە پیسی و تۆزەکە پاڵ بنێیت، بەڵکو ئەوەیە کە ڕایبکێشیتە ناوەوە.

سەرچاوە: تۆمارە مێژووییەکانی ژیانی هوبێرت سیسیل بۆت و مێژووی داهێنانی گسکی کارەبایی.

PM:10:33:14/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 112 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌