فۆسیڵی ماسییەکی دێرین چۆنیەتی دەستپێکردنی ژیان لەسەر وشکانی ڕووندەکاتەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

فۆسیڵێکی دەگمەن و سەرنجڕاکێش کە لەلایەن زانایانەوە دۆزراوەتەوە، ڕەنگە دواجار

یارمەتی وەڵامدانەوەی یەکێک لە گەورەترین مەتەڵەکانی پەرەسەندن بدات کە چۆن

ئاژەڵەکان ٣٨٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر لە ئاوەوە گواسترانەوە بۆ سەر وشکانی. ئەم

پاشماوەیە کە هی ماسییەکی پێش مێژووە، پێکهاتەی مێشک و جەستەی وایە کە

نوێنەرایەتی قۆناغێکی گواستنەوەی گرنگ دەکات.

بۆ لێکۆڵینەوە لەم فۆسیڵە، تەکنەلۆژیای پشکنینی سێ ڕەهەندی (3D Scanning)

بەکارهێنراوە بۆ بونیادنانەوەی ناوەوەی کاسەسەری ئاژەڵەکە، کە تێیدا

تایبەتمەندی هاوسەنگی و هەستیاریی وا دۆزراونەتەوە کە زیاتر لە وشکاوەکییە

سەرەتاییەکان دەچن نەک ماسییە ئاساییەکان.

ئەم بوونەوەرە لە سەردەمی "دیڤۆنی"دا ژیاوە، کاتێک ڕووبارەکان و کەناراوەکان فراوان

دەبوون و بوونەوەرەکان ناچار بوون خۆیان لەگەڵ ژینگەی کەم ئاو بگونجێنن، ئەمەش وای

کردووە پەرە بە پەڕەکەی بەهێزتر و سیستەمی هەناسەدانی جیاواز بدەن. پێدەچێت ئەم

گۆڕانکارییانە یارمەتییان دابێت لە ناوچە قوڕاوییەکاندا بڕۆن و لە دەست

نێچیرگرەکان ڕزگاریان بێت.

دۆزینەوەکە زۆر گرنگە چونکە فۆسیڵی لەم جۆرە "گواستراوە" زۆر دەگمەنن و وێنەیەکی

ڕوونترمان دەدەنێ دەربارەی ئەو پردەی ماسییەکان و یەکەم ئاژەڵە چوارپێیەکانی

بەیەکەوە بەستووەتەوە. ئەمە پێمان دەڵێت کە گۆڕانکارییەکان بۆ ژیان لەسەر

وشکانی ملیۆنان ساڵ تاقیکردنەوەی سروشتییان تێدا بووە.

پسپۆڕان دەڵێن ئەمە تیۆرە کۆنەکان ڕەتدەکاتەوە کە دەیانگوت ژیان لەسەر وشکانی بە

لەناکاو بووە، بەڵکو پرۆسەیەکی خاو و بەردەوام بووە. چاوەڕوان دەکرێت ئەمە

کاریگەری گەورەی لەسەر زانستی پەرەسەندن و بایۆلۆژی هەبێت و ببێتە سەرەتایەک

بۆ دۆزینەوەی زیاتر لەم بوارەدا.

سەرچاوە: گۆڤاری Nature و توێژینەوەی پەرەسەندن

PM:11:51:25/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 60 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌