زانایان زیاتر لە ١١٠٠ جۆری نوێی گیانلەبەریان لە قوڵاییە هەرە تاریکەکانی

زەریاکاندا دۆزییەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زەریاکان، کە مێژوویەکی درێژە وەک کۆتا سنووری نەدۆزراوەی سەر گۆی زەوی وەسف

دەکرێن، جارێکی دیکە زانایانیان بە دۆزینەوەیەک سەرسام کرد کە زیاتر لە

فیلمە خەیاڵییەکان دەچێت وەک لە ڕاستی. توێژەرانی دەریایی کە لە چوارچێوەی

دەستپێشخەریی جیهانی "سێنسەسی زەریاکان" کاردەکەن، ڕایانگەیاند کە توانیویانە

ناسنامەی زیاتر لە ١١٠٠ جۆری دەریایی نوێ و نەناسراو دیاری بکەن، کە لە قووڵترین

و دوورەدەستترین ناوچە ئاوییەکانی جیهاندا دەژین.

ئەم دۆزینەوە گەورانە لە ئەنجامی زنجیرەیەک گەشتی نێودەوڵەتی بۆ ناوچە جیاوازەکانی

زەریای هێمن، ئەتڵەسی و هیندستان بەدەست هاتوون. زانایان پشتیان بە تەکنەلۆژیای

زۆر پێشکەوتوو بەستووە، لەوانە ژێردەریاییە ڕۆبۆتییەکان و درۆنە قووڵپێوەکان بۆ

پشکنینی کێوە ژێرئاوییەکان و سیستەمە مەرجانییەکان لە قووڵایی هەزاران مەتر لەژێر

ئاستی دەریاوە، ئەو شوێنانەی کە تیشکی خۆر هەرگیز پێیان ناگات.

لە نێوان ئەو بوونەوەرە نوێیانەدا، ماسی "شەیتانی مێروو" کە چاوەکانی دەدرەوشێنەوە،

ئیسفەنجی گۆشتخۆری ناسراو بە "تۆپی مەرجانی"، و قڕژاڵە شەفافەکان دۆزراونەتەوە.

توێژەران ڕوونیان کردەوە کە زۆرێک لەم جۆرانە بۆ ماوەی ملیۆنان ساڵ لە

دابڕانێکی تەواودا پەرەیان سەندووە و بە جۆرێک لەگەڵ ساردی و تاریکی و

پەستانی بەهێزدا ڕاهاتوون کە پێشتر لە هیچ زیندەوەرێکی تردا نەبینراوە.

خاڵێکی گرنگی ئەم پڕۆژەیە بەکارهێنانی سیستەمی خێرای ڕیزبەندی DNA بوو، کە ڕێگەی بە

زانایان دا تەنها لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا جۆرە نوێیەکان بناسنەوە، هەروەها بنکەیەکی

زانیاری نوێیان بەناوی "NOVA" دەستپێکردووە بۆ تۆمارکردنی خێرای زانیارییەکان.

زانایان هۆشداری دەدەن کە گۆڕانی کەشوهەوا و کارەکانی دەرهێنانی کانزا مەترسین

بۆ سەر ئەم بوونەوەرانە پێش ئەوەی مرۆڤ لێیان تێبگات.

بایۆلۆژیستە دەریاییەکان دەڵێن مرۆڤ تەنها ١٠ لەسەدی جۆرە دەریاییەکانی ناسیوە و

ئەوانی تر هێشتا نەدۆزراونەتەوە، هەروەها ئاماژە بەوە دەکەن کە هەندێک لەم

زیندەوەرانە دەکرێت ببنە سەرچاوە بۆ دەرمانی نوێی نەخۆشییە دەمارگیرەکان. ئەم

دۆزینەوەیە داواکارییە نێودەوڵەتییەکانی بۆ پاراستنی قووڵایی زەریاکان توندتر

کردووەتەوە.

سەرچاوە: ڕاپۆرتی Ocean Census و زانستی جیهانی

PM:11:50:25/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 52 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌