تەڵعەت تاهیر؛ ئەو شاعیرەی لە بێدەنگیدا زمانی جوانیی دۆزییەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان 

لە نێو کایەی ئەدەبیی و شیعریی هاوچەرخی کوردیدا، ناوێک هەیە کە بە هێمنی بەڵام بە

قوڵییەکی بێوێنەوە دەنووسێت و توانیویەتی وێنەیەکی جیاواز لە شیعر لای خوێنەر دروست بکات. تەڵعەت تاهیر، یەکێکە لەو دەنگە دەگمەن و ڕەسەنانەی توانیویەتی شێوازێکی تایبەت بۆ خۆی لە نووسین و گوزارشتکردن بنیاد بنێت، ئەو بە دوور لە ژاوەژاوی ناو و ناوبانگ و سۆشیاڵ میدیا، توانیویەتی ببێتە یەکێک لە پڕخوێنەرترین و خۆشەویستترین شاعیرانی سەردەم، بە جۆرێک تێکستەکانی تەنها وەک شیعر نابینرێن، بەڵکو وەک ئاوێنەیەک بۆ نواندنەوەی ئازار و خەونەکان دەردەکەون.

تەڵعەت تاهیر تەنها نووسەری دەق نییە، بەڵکو وێنەکێشێکی کارامەی وشەیە کە دەتوانێت هەستە مرۆییە ئاڵۆزەکان بە زمانێکی سادە بەڵام پڕ لە مانا و فەلسەفە بەرجەستە بکات. ئەو لە شاری هەولێرەوە سەری هەڵدا و بە خێرایی توانی سنوورە جوگرافییەکان ببڕێت و شیعرەکانی ببنە وێردی سەر زمانی گەنجان و تەنانەت ئەدیبە دێرینەکانیش. ئەم کاریگەرییە گەورەیەی تەڵعەت تاهیر لەوەوە سەرچاوە دەگرێت کە ئەو زۆر ڕاستگۆیانە دەنووسێت؛ ئەو بۆ ئەوە نانووسێت تەنها لاپەڕەکان پڕ بکاتەوە، بەڵکو دەنووسێت تاوەکو ئەو بێدەنگییە بشکێنێت کە لە ناخی مرۆڤی ئەم سەردەمەدا قەتیس ماوە، هەر ئەمەشە وایکردووە ستایلی "تەڵعەت تاهیر" ببێتە ناسنامەیەکی دیاری ئەدەبی.

بەرهەمە ئەدەبییەکانی تەڵعەت تاهیر، وەک "کۆشکی مێروو"، "سایەی ڕێو" و چەندین تێکستی دیکە کە لە نێو ناوەندە ئەدەبییەکاندا دەنگدانەوەی گەورەیان هەبووە، گەواهیدەری ئەو ڕاستییەن کە ئەو خاوەن فەرهەنگێکی دەوڵەمەندی وشەیە. شیعرەکانی ئەو تێکەڵەیەکە لە غەریبی، خۆشەویستی، نیشتمان و تێڕامانی قوڵ لە ژیان و مردن. ئەو شاعیرێکە کە دەزانێت چۆن لە ڕێگەی کەمترین وشەوە، گەورەترین مانا بە خوێنەر بگەیەنێت. زۆرجار تێکستەکانی ئەو وەک کورتە چیرۆکێکی پڕ لە وێنەی سینەمایی دەردەکەون، کە خوێنەر ناتوانێت بە ئاسانی لێیان تێپەڕێت بەبێ ئەوەی بۆ ماوەیەک ڕانەمێنێت. ئەم شاعیرە توانیویەتی متمانە بۆ شیعری کوردی بگەڕێنێتەوەو بیسەلمێنێت کە هێشتا وشە دەتوانێت جیهان بگۆڕێت.

ئەم نووسەر و شاعیرە گەورەیە لە شاری هەولێر لەدایکبووە و گەورە بووە، ژینگەی ئەم شارە و مێژووەکەی کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر ڕۆحی شیعریی ئەو هەبووە. تەڵعەت تاهیر ساڵانێکی درێژە لە کایەی ڕۆشنبیری، ئەدەبی و تەنانەت لە بواری ڕاگەیاندنی ئەدەبیشدا خزمەت دەکات. ئەو لە ڕێگەی کارکردنی لە گۆڤار و دەزگا چاپ و بڵاوکردنەوەکاندا، هەمیشە وەک پشتیوانێکی سادە بۆ دەنگە نوێیەکان دەرکەوتووە. ژیاننامەی ئەو پڕە لە کارکردنی بێدەنگ، ئەو کەمتر لە میدیاکاندا دەردەکەوێت و زیاتر لە نێو دێڕی کتێبەکانیدا دەژیت، ئەمەش وایکردووە کەسایەتییەکی کاریزماتیک و جیاوازی هەبێت کە هەموان ڕێزی لێ دەگرن.

لە کۆتاییدا دەتوانین بڵێین تەڵعەت تاهیر نەک تەنها وەک شاعیر، بەڵکو وەک یەکێک لە پاسەوانە دڵسۆزەکانی زمانی کوردی و جوانییەکانی شیعر لە مێژووی ئەدەبیاتی ئێمەدا دەمێنێتەوە. ئەو بەردەوامە لە بەخشین و هەر تێکستێکی نوێی کە بڵاوی دەکاتەوە، وەرچەرخانێکی نوێیە لە دنیای شیعری نوێی کوردیدا. تەڵعەت فێری کردین کە شیعر تەنها کێش و سەروا نییە، بەڵکو هەناسەدانە لەو شوێنانەی کە مرۆڤ تێیدا هەست بە خنکان دەکات. ئەو شاعیری مرۆڤە تەنیانە و دەنگی ئەو دڵانەیە کە زمانیان بۆ دەربڕینی خۆیان نییە.

سەرچاوە: ئەرشیفی ئەدەبی و ڕۆشنبیریی کوردستان 

PM:03:39:22/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 140 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌