داهێنەرە دیجیتاڵە گەنجەکان لە پێشبڕکێیەکی کلتوریی یونسکۆدا چیرۆکخوانی لەسەر بنەمای دەنگ بەکاردەهێنن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

داهێنەرە دیجیتاڵە گەنجەکان لە پێشبڕکێیەکی کلتوریی یونسکۆدا پەنایان بۆ چیرۆکخوانی

لەسەر بنەمای دەنگ بردووە، و ئامێرە دەنگییەکان بۆ گێڕانەوەی چیرۆکەکانی ناسنامە

بەکاردەهێنن.

کارەکانیان سەرنجی زۆری ڕاکێشاوە بەهۆی ڕەسەنایەتی و ئەو شێوازەی کە پەیوەندی

کلتوری لە سەردەمی دیجیتاڵدا دووبارە دادەڕێژنەوە. لەبری ئەوەی تەنها پشت بە

وێنە یان دەق ببەستن، بەشداربووان ناوچەیەکی دەنگی دروست دەکەن کە بینەر بانگهێشت

دەکات بە وردی گوێ بگرێت و ئەو جیهانانە خەیاڵ بکات کە باسیان لێوە دەکرێت.

ئەم پێشبڕکێیە بووەتە سەکۆیەک بۆ تاقیکردنەوەی ئەوەی چۆن کلتور دەتوانرێت لە ڕێگەی

ئامرازە داهێنەرە مۆدێرنەکانەوە بپارێزرێت و بەش بکرێت. زۆرێک لە بەشداربووە

گەنجەکان تۆمارکردنی مۆبایل، نەرمەکاڵاکانی دەستکاری و دابەشکردنی دیجیتاڵی

بەکاردەهێنن بۆ بەرهەمهێنانی پارچە هونەرییەکانیان. چیرۆکەکانیان ڕەنگە سەرنج

بخاتە سەر نەریتە خێزانییەکان، شوێنەوارە ناوخۆییەکان، زمانە مەترسیدارەکان،

ڕێوڕەسمە کۆمەڵایەتییەکان یان دەنگە ئاساییەکانی ڕۆژانە کە هەڵگری واتای

کلتورین.

ڕێکخەران دەڵێن زیادبوونی ناوبانگی چیرۆکخوانی دەنگی ڕەنگدانەوەی گۆڕانکارییەکی

فراوانترە لەوەی چۆن نەوەی گەنج پەیوەندی بە میراتەوە دەکەن. ئەوان زۆرجار

کەمتر گرنگی بە نیشاندانی شێوازی مۆزەخانەیی دەدەن و زیاتر حەزیان لە فۆرمە

بەشداریکەرە، نەرم و کاریگەرەکانی گوزارشتکردنە. دەنگ ڕێگەیان پێ دەدات یادەوەری

کەسی بە مێژووی بەکۆمەڵەوە ببەستنەوە بە شێوەیەک کە هەستی هاوچەرخبوون ببەخشێت.

بەشداریی یونسکۆ قورسایی زیاتری بەخشیوە بە پێشبڕکێکە بە بەستنەوەی داهێنانی گەنجان

بە پاراستنی کلتوری و پەروەردەوە. پاڵپشتیکاران پێیان وایە ئەم جۆرە

دەستپێشخەرییانە هانی داهێنان دەدەن و لە هەمان کاتدا بەهای زانیاری

ناوخۆیی و دەنگی کۆمەڵایەتی بەهێز دەکەن. بە پێدانی سەکۆیەکی نێودەوڵەتی بە

داهێنەرە گەنجەکان، پێشبڕکێکە یارمەتیدەر دەبێت لە نیشاندانی ئەوەی کە

میرات تەنها شتێک نییە لە ڕابردووەوە مابێتەوە.

سەرچاوە: ماڵپەڕی فەرمی ڕێکخراوی یونسکۆ (UNESCO Portal)

PM:09:15:15/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 32 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌