جەنگ و ئاڵۆزییەکان کاریگەرییان لەسەر کات کاتبەسەربردن و خواردنی رۆژانەی خەڵک دروست کردووە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئاڵۆزییە سەربازییەکان و شەڕی ئێران و ناوچەکە کاریگەرییەکی چاوەڕواننەکراویان

خستووەتە سەر بازاڕەکانی جیهان، بە جۆرێک کە تەنانەت دەستیان گەیشتووەتە ناو

قتووەکانی کۆکا کۆلا و مینیوی چێشتخانە لوکسەکانی دوبەی. راپۆرتەکان ئاماژە بەوە

دەدەن کە جەنگ تەنها لە مەیدانەکانی جەنگدا نامێنێتەوە، بەڵکو رێڕەوەکانی بازرگانی

و گواستنەوەی جیهانی تێکدەدات و کاریگەری لەسەر وردترین وردەکارییەکانی ژیانی

رۆژانە دەبێت.

لە هندستان، جۆرێکی دیاریکراوی خواردنەوەی "دایت کۆک" لە بازاڕەکاندا کەم بووەتەوە،

نەک بەهۆی کەمی خواست، بەڵکو بەهۆی ئەوەی قتووی ئەلەمنیۆم کە بۆ پڕکردنەوەی

خواردنەوەکە بەکاردێت، دەستناکەوێت. بەهۆی تێکچوونی گواستنەوە دەریاییەکان

لە کەنداوەوە، گەیشتنی کەرەستە خاوەکان بۆ هندستان دواکەوتووە. ئەمە نیشان دەدات

کە چۆن کاڵایەکی سادەی وەک سۆدا پەیوەستە بە زنجیرەیەکی ئاڵۆزی جیهانییەوە کە بە

هەر جەنگێک تووشی شۆک دەبێت.

هاوکات لە دوبەی، چێشتخانە بەناوبانگەکان ناچار بوون مینیوی خواردنەکانیان کەم

بکەنەوە، چونکە هێنانی پێکهاتە سەرەکییەکانی وەک هەندێک جۆری سەوزە و

گوێچکەماسی (Scallops) لە دەرەوە سەخت بووە. هەندێک لە چێفە ناودارەکان

دەستیان کردووە بە بەکارهێنانی بەرهەمی ناوخۆیی و گۆڕینی شێوازی چێشتلێنان بۆ

ئەوەی کوالێتی خواردنەکانیان دانەبەزێت. ئەم دۆخە نیشانی دەدات کە شارێکی وەک

دوبەی کە زۆر پشت بە هاوردەکردنی کەرەستەی خۆراکی دەبەستێت، چەندە لە بەرانبەر

ئاڵۆزییە سیاسییەکاندا لاوازە.

لە لایەکی دیکەوە، گۆڕانکاری لە کلتووری کارکردن لە چێشتخانە گەورەکاندا

دەستیپێکردووە؛ ڕێنێ ڕێدزێپی، خاوەنی چێشتخانەی "نۆما" لە دانیمارک کە

بە باشترین چێشتخانەی جیهان دەناسرێت، بڕیاری داوە لە بەڕێوەبردنی رۆژانەی

کارەکان دووربکەوێتەوە. ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە مشتومڕێکی زۆر لەسەر

فشاری زۆر و کلتووری کارکردنی توند لە چێشتخانە لوکسەکاندا دروست بوو. ئەمە

ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە جیهانی خواردن و کات کاتبەسەربردن نەک تەنها بەهۆی جەنگ،

بەڵکو بەهۆی گۆڕانکارییە کلتوورییەکانیشەوە بەرەو قۆناغێکی نوێ دەچێت.

سەرچاوە: رۆیتەرز و تیمی هەواڵی وێستگە