دیزنی بەرهەمی نوێ وادەکات و هەولێریش پێشانگەی کتێب دوادەخات؛ گەشتێک بەنێو جیهانی سینەما، مێژوو و ئەدەبدا
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
کۆمپانیای دیزنی لە هەنگاوێکی چاوەڕوانکراودا، وادەی نمایشکردنی دوو لە بەهێزترین فیلمە ئانیمەیشنەکانی ئاشکرا کرد کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٨دا سینەماکانی جیهان داگیر بکەن، هاوکات لەگەڵ ئەم هەواڵە سینەماییانەدا، ناوەندی ڕۆشنبیریی هەرێمی کوردستان بەهۆی تێکچوونی دۆخی ئەمنیی ناوچەکە بڕیارێکی توندی لەبارەی گەورەترین چالاکیی ساڵانەی خۆی دا، لە لایەکی دیکەشەوە جیهان یادی کۆچی دوایی یەکێک لە گەورەترین نووسەرانی خەیاڵی زانستی دەکاتەوە کە پێشبینییەکانی سەدەیەک پێش ئێستا بوونەتە ڕاستی.
ئەم جموجۆڵە نوێیانەی دیزنی و گۆڕانکارییە کلتورییەکان لەکاتێکدایە، کە مەترسییەکی گەورە لەسەر هۆڵەکانی سینەما دروست بووە بەهۆی زیادبوونی هەژموونی پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکانی وەک نێتفلیکس و هاوشێوەکانی، ئەمەش وایکردووە کۆمپانیا زەبەلاحەکان هەوڵ بدەن لە ڕێگەی بەرهەمهێنانەوەی فرانچایزە سەرکەوتووەکانیان، بینەران بۆ هۆڵەکان بگەڕێننەوە، لە هەمان کاتدا دۆخی سیاسی و ئەمنیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کاریگەری ڕاستەوخۆی کردووەتە سەر چالاکییە مەعریفییەکان، بە تایبەت لە شاری هەولێر کە بڕیار بوو ببێتە ناوەندی کۆبوونەوەی سەدان ناوەندی چاپ و بڵاوکردنەوە.
بەگوێرەی زانیارییە فەرمییەکان، فیلمەکانی "Incredibles 3" و "Lilo & Stitch 2" لە هاوینی ساڵی ٢٠٢٨دا پێکەوە نمایش دەکرێن، کە ئامانجیان تۆمارکردنی ژمارەی پێوانەیی نوێیە لە بۆکس ئۆفیسدا، هاوکات کۆمپانیاکانی سۆنی و پۆپ مارت ئامادەکاری دەکەن بۆ بەرهەمهێنانی یەکەم فیلمی تایبەت بە بوکەڵەی "لابوبو" لە دەرهێنانی پۆڵ کینگ، کە تێکەڵەیەک دەبێت لە ئانیمەیشن و دیمەنی ڕاستەقینە، لە بەرامبەر ئەم پێشکەوتنە هونەرییانەدا، دەستەی سەرپەرشتیاری پێشانگەی نێودەوڵەتیی هەولێر بۆ کتێب ڕایانگەیاند کە ١٨یەمین خولی پێشانگەکە کە بڕیار بوو لە ٨ بۆ ١٨ی نیسان بە بەشداری ٣٠٠ ناوەند بەڕێوەبچێت، بۆ کاتێکی نادیار دواخراوە، ئەمەش لەپێناو پاراستنی سەلامەتیی بەشداربووان لەبەرانبەر هێرشە موشەکی و درۆنییەکانی ناوچەکە.
مێژووی هونەر و داهێنانەکان نیشانمان دەدەن کە مرۆڤایەتی هەمیشە لە ڕێگەی چیرۆک و پیشەسازییەوە هەوڵی مانەوەی داوە؛ وەک چۆن دروستکردنی عەتر بۆ پێنج هەزار ساڵ لەمەوبەر لە میسڕ و میزۆپۆتامیا دەگەڕێتەوە و کەسایەتیی وەک داڤینچی پەرەی پێداوە، یان هونەری شانۆیی بوکەڵە کە چوار هەزار ساڵ پێش ئێستا بۆ گێڕانەوەی چیرۆکە ئایینییەکان بەکارهاتووە، ئەم ڕەگ و ڕیشە مێژووییە لە فیلمە کلاسیکییەکانیشدا ڕەنگی داوەتەوە، وەک فیلمی "Grapes of Wrath"ی ساڵی ١٩٤٠ کە لە دەرهێنانی جۆن فۆردە و باس لە ئازار و کۆچی خێزانێکی جووتیاری ئەمریکی دەکات، فیلمێک کە تا ئێستاش وەک یەکێک لە باشترینەکانی مێژوو و براوەی دوو ئۆسکار دەمێنێتەوە.
لە کۆتاییدا، ئەمڕۆ یادی کۆچی دوایی جوڵس ڤێرن (٢٤ی ئازاری ١٩٠٥) دەکەینەوە، ئەو نووسەرە فەڕەنسییەی کە بە "باوکی خەیاڵی زانستی" ناسراوە، ڤێرن لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد دوای ئەوەی بە ڕۆمانەکانی وەک "بیست هەزار فرسەخ لەژێر دەریاوە" و "گەشت بۆ ناوەندی زەوی"، پێشبینی داهێنانەکانی وەک کارەبا و غەواسە و تەنانەت چوونە سەر مانگی کردبوو، ژیانی ئەو نموونەیەی تێکۆشان بوو، لە پارێزەرییەوە بەرەو جیهانی ئەدەب و سەرکێشی، کە تا ئەمڕۆش کاریگەرییەکەی لەسەر سینەما و ئەدەبی جیهانی بەردەوامە و چیرۆکەکانی لە گۆڤار و کتێبەکاندا بە زیندوویی ماونەتەوە.
ئاژانسە هەواڵییەکان - ماڵپەڕی فەرمیی دیزنی - ڕاگەیەندراوی دەزگای مەدا