مێتە فێدریکسن؛ دروستکردنی میراتێکی سیاسی لە نێوان خۆڕاگری و مانەوەدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

مێتە فێدریکسن، سەرۆک وەزیرانی دانیمارک، بە هەنگاوێکی قورسەوە بەرەو هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی ئازاری ٢٠٢٦ دەچێت، ئەمەش دوای ئەوەی ڕووبەڕووبوونەوە مێژووییەکەی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ لەسەر پرسی کڕینی گرینلاند کردە بەشێکی سەرەکی لە شوناسی سیاسی خۆی. ڕۆیتەرز لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژە بەوە دەکات کە ئەم هەڵوێستە نەتەوەییەی، وێنەی ئەوی لە دەرەوەی وڵات وەک سەرکردەیەکی بوێر بەهێز کردووە، بەڵام لە ناوخۆدا هێشتا لە ژێر گوشارێکی زۆردایە.

فێدریکسن لە کاتێکدا کێبڕکێ دەکات کە میراتە سیاسییەکەی لە نێوان دەستکەوتە نێودەوڵەتییەکان و تەنگژە ناوخۆییەکاندا دابەش بووە. لە ناوخۆی دانیمارکدا، ئەو ڕووبەڕووی ڕەخنەی توند دەبێتەوە بەهۆی بەرزبوونەوەی تێچووی ژیان و ئەو بڕیارە جێ مشتومڕەی لە کاتی کۆرۆنادا دابووی بۆ لەناوبردنی ئاژەڵی "مینک"، کە زیانێکی زۆری بە کەرتی کشتوکاڵ گەیاند. هەروەها شێوازی سەرکردایەتییە "سەروو-بۆ-خوار"ەکەی بووەتە هۆی دوورکەوتنەوەی هەندێک لە هاوپەیمانە دێرینەکانی.

وردەکارییەکان باس لەوە دەکەن کە ژیانی سیاسی فێدریکسن ئێستا بە تەواوی لەگەڵ چەمکی "بەرگەی سیاسی" گرێدراوە. ئەو توانیویەتی لە چەندین قەیرانی گەورەدا وەک "بەڕێوەبەری قەیرانەکان" دەربکەوێت، هەر ئەمەش وایکردووە لایەنگرانی وەک پارێزەری سەقامگیری دانیمارک بیبینن. بەڵام نەیارەکانی پێیان وایە کە ئەو زۆر جار بەرژەوەندییە سیاسییەکانی خۆی خستووەتە پێش ڕاوێژە دیموکراسییەکان، ئەمەش وایکردووە ببێتە کەسایەتییەکی جەمسەربەندی نیشتمانی.

پاشخانی ئەم ململانێیە دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای دەسەڵاتی فێدریکسن، کاتێک وەک یەکێک لە گەنجترین سەرۆک وەزیرانەکانی مێژووی دانیمارک دەستبەکاربوو. کاروانی سیاسی ئەو بەهۆی زنجیرەیەک قەیرانی یەک لەدوای یەکەوە شێوەی گرتووە، لە کێشەکانی کۆچبەرانەوە تا دەگاتە پاراستنی سەروەریی خاکی دانیمارک لە بەرانبەر تەماحی زلهێزەکان. ئەم ئەزموونانە وایان لێکردووە ببێتە یەکێک لە بەهێزترین و هاوکات مشتومڕاوییترین ژنە سەرکردەکانی ئەوروپا.

ئەنجامی ئەم قۆناغە سیاسییە ئەوەیە کە میراتی فێدریکسن تەنیا بە بردنەوە یان دۆڕانی هەڵبژاردن دیاری ناکرێت، بەڵکو بەو گۆڕانکارییە بنەڕەتییانەی لە شێوازی حکومڕانی دانیمارکدا دروستی کردوون. ئەو سەلماندی کە سەرکردایەتی لە کاتی قەیراندا پێویستی بە تێکەڵەیەک لە بوێری نێودەوڵەتی و مانۆڕی ناوخۆیی هەیە، بەڵام باجەکەشی دروستبوونی درزێکی قووڵە لە پەیوەندییەکانی لەگەڵ جەماوەر و هاوپەیمانەکانی.

سەرچاوە: ڕۆیتەرز (٢٠٢٦)

PM:06:57:22/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 140 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌