دایک؛ ئەو چاوگەیەی ژیان و سۆز بە مرۆڤایەتی دەبەخشێت؛ جیهان یادی پیرۆزترین مانا دەکاتەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئەمڕۆ ٢١ی ئازار، لەگەڵ یەکەم چرکەساتی هاتنی وەرزی بەهار و نوێبوونەوەی سروشت، جیهان و بە تایبەت گەلانی ناوچەکە یادی ڕۆژی جیهانی دایکان دەکەنەوە. ئەم ڕۆژە تەنها بۆنەیەکی ئاسایی نییە لە ڕۆژژمێردا، بەڵکو وەستانێکی پڕ لە ڕێز و وەفایە بۆ ئەو مرۆڤە مەزنانەی کە بە بێدەنگی و دوور لە چاوەکان، گەورەترین پەیامی مرۆڤایەتی کە پەروەردە و قوربانیدانە، جێبەجێ دەکەن. لەم ڕۆژەدا هەست و سۆزی مرۆڤەکان بەرەو ئاراستەیەک دەچێت کە تێیدا هەمووان یەکدەنگن لەسەر ئەوەی دایک تاقانەترین سەرمایەی مەعنەوی هەر تاک و خێزانێکە.

پێگەی دایک لە هەموو شارستانییەت و ئایین و کولتوورە جیاوازەکاندا، وەک پیرۆزترین پێگە ناسێنراوە، چونکە ئەو تەنها پەروەردەکار نییە، بەڵکو پارێزەری بەها باڵاکانی کۆمەڵگەیە. لەم ڕۆژەدا، جەخت لەسەر ئەوە دەکرێتەوە کە دایک بڕبڕەی پشتی خێزانە و بەبێ بوونی ئەو، چەمکی ماڵ و نیشتمان واتایەکی ئەوتۆی نامێنێت. ئەم یادە هاوکاتە لەگەڵ جەژنی نەورۆز، کە ئەمەش لایەنی سیمبولی یادەکە بەهێزتر دەکات؛ چونکە وەک چۆن بەهار زەوی دەژەنێتەوە، دایکیش بەردەوام ڕۆحی مرۆڤایەتی و ژیان لەناو خێزاندا نوێ دەکاتەوە و گەرموگوڕی دەبەخشێتە دەوروبەرەکەی.

لەم یادەدا، شێوازەکانی دەربڕینی خۆشەویستی ڕەهەندێکی قووڵی ڕۆحی وەردەگرن، بە جۆرێک کە زۆرێک لە هاوڵاتیان لە ڕێگەی نامەی پڕ لە سۆز، پەیوەندی تەلەفۆنی و ئامادەکردنی سوپرایزی خێزانییەوە هەوڵ دەدەن دڵی دایکانیان خۆش بکەن. لە ناوەندە ڕۆشنبیرییەکاندا، گرنگییەکی زۆر بە پێگەی ژنی کورد وەک دایک دەدرێت، بەتایبەت ئەو دایکانەی کە لە سەختترین بارودۆخدا نەوەیەکی هۆشیار و نیشتمانپەروەریان پێگەیاندووە. هەروەها، ئەم ڕۆژە دەرفەتێکە بۆ بەسەرکردنەوەی دایکی شەهیدان، ئەو ژنە قارەمانانەی کە جگە لە سۆزی دایکانە، وانەی خۆڕاگری و نیشتمانپەروەرییان بە هەموو کۆمەڵگە گوتووەتەوە و بوونەتە سیمبولی نەتەوەیی

مێژووی دیاریکردنی ڕۆژێک بۆ ڕێزلێنان لە دایکان، چیرۆکێکی درێژی پڕ لە تێکۆشانی لەپشتە. ئانا جارڤیس، چالاکوانی ئەمریکی، لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا هەوڵێکی بێوێنەی دا بۆ ئەوەی ئەم ڕۆژە بە فەرمی بناسێنرێت وەک وەفایەک بۆ دایکی کە هەمیشە خەونی بەوەوە دەبینی ڕۆژێک بۆ سوپاسگوزاری دایکان هەبێت. هەرچەندە لە وڵاتانی ڕۆژئاوا مانگی ئایار بۆ ئەم مەبەستە دیاریکراوە، بەڵام لە زۆربەی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی ئیسلامی، ٢١ی ئازار وەک ڕۆژی دایکان چەسپاوە. ئەم هەڵبژاردنە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە فەلسەفەی ژیانەوە هەیە، چونکە دایک و بەهار هەردووکیان سەرچاوەی گەشە و بەخشندەیی بێبەرامبەرن.

لە کۆتاییدا، پێویستە هەمووان ئەو ڕاستییە بزانین کە ڕێزلێنان لە دایک نابێت تەنها لە چوارچێوەی ٢٤ کاتژمێردا کورت بکرێتەوە. دایک شایەنی ئەوەیە لە هەموو ساتەکانی ژیاندا وەک شاژنی ماڵ و کۆمەڵگە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت. ئەرکی حکومەت و ڕێکخراوەکانیشە کە کار بۆ دابینکردنی مافە یاسایی و تەندروستی و کۆمەڵایەتییەکانی دایکان بکەن، تاوەکو بتوانن لە کەشێکی شایستەدا بەردەوام بن لە بەخشینی سۆز. پیرۆزبایی گەرم ئاراستەی هەموو دایکانی کوردستان و جیهان دەکەین و هیوای تەمەنی درێژ و تەندروستییەکی باشیان بۆ دەخوازین.

ئاژانسە هەواڵییە جیهانییەکان، سەرچاوە مێژووییەکانی ڕۆژی دایکان، گۆڤارە کۆمەڵایەتییەکان.

PM:04:32:21/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 216 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌