ماری شاژنی سکۆتلەندا؛ قوربانی ململانێی دەسەڵات و خیانەت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

گۆڤاری "ناشناڵ جیوگرافیک" لە نوێترین پڕۆفایلی خۆیدا، جارێکی دیکە تیشک دەخاتەوە سەر ژیانی ماری ستوارت (Mary Stuart)، ئەو شاژنەی کە ژیانی لەناو گەردەلوولی ململانێی دەسەڵاتدا دەستی پێکرد و بە کۆتاییەکی تراژیدی کۆتایی هات. ماری یەکێکە لە پڕباسیترین کەسایەتییەکانی مێژووی ئەوروپا کە ژیانی پڕ بووە لە هەڵچوون و داچوونی سیاسی

ماری لە ساڵی ١٥٤٢ لەدایکبووە و لە وڵاتی فەرەنسا گەورە بووە، بەڵام دواتر ناچار بووە بگەڕێتەوە بۆ ناو کێشە سیاسییەکانی سکۆتلەندا. ئەو وەک خاڵێکی سەرەکی ململانێی نێوان هێزە کاتۆلیک و پرۆتێستانتەکان دەبینرا. ئەوەی کێشەکانی قووڵتر کردەوە، داواکاری ماری بوو بۆ تەختی پاشایەتی ئینگلتەرا، کە ئەمەش وایکرد ببێتە هەڕەشەیەکی راستەوخۆ بۆ سەر ئێلیزابێسی یەکەم.

راپۆرتەکە بە وردی باس لە قۆناغە تاریکەکانی ژیانی دەکات، لەوانە هاوسەرگیرییە شکستییەکەی لەگەڵ لۆرد دارنلی، دۆسیەی گوماناوی "نامەکانی ناو سندوقەکە" (Casket Letters)، و زیندانیکردنی بۆ ماوەی ١٨ ساڵ لە ئینگلتەرا. دواجار ماری لە ساڵی ١٥٨٧ لە تەمەنی ٤٤ ساڵیدا لە قەڵای فۆتێرینگی بە تۆمەتی پیلانگێڕی لەسێدارە درا.

مێژوونووسان ماری بە کەسایەتییەک وەسف دەکەن کە هەم قوربانی بوو و هەم پیلانگێڕ. ئەو لە لایەکەوە قوربانی سیستمی پیاو سالاری و کێبڕکێی ئایینی بوو، لە لایەکی دیکەشەوە تێوەگلانی لە هەندێک رووداوی سیاسی وایکرد کە دوژمنەکانی بیانووی پێویستیان بۆ لەناوبردنی هەبێت. ئەم دوو فاقییە وایکردووە ئەفسانەکەی بۆ سەدەها ساڵ بە زیندوویی بمێنێتەوە.

ژیانی ماری شاژنی سکۆتلەندا وانەیەکی مێژووییە لەسەر نرخی دەسەڵات و ئەو مەترسییانەی رووبەڕووی ئەو ژنانە دەبووەوە کە لەو سەردەمەدا دەیانویست حوکمڕانی بکەن. چیرۆکی ئەو تا ئەمڕۆش ئیلهامبەخشی دەیان فیلم و رۆمان و لێکۆڵینەوەی مێژووییە.

سەرچاوە: ناشناڵ جیوگرافیک