شوێنەوارناسان شارێکی میراتی شاراوە لەژێر لمەکانی بیاباندا ئاشکرا دەکەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

شوێنەوارناسان پاشماوەی شارێکی کۆنیان دۆزیوەتەوە کە بۆ ماوەیەکی درێژ لەژێر لمەکانی بیاباندا نێژرابوو، ئەمەش تیشک دەخاتە سەر تۆڕێکی بازرگانی لەبیرکراو کە پێشتر شارستانییەتە دوورەدەستەکانی بەیەکەوە بەستووەتەوە.

ئەم دۆزینەوەیە بە بەکارهێنانی وێنەی مانگە دەستکردەکان و ڕاداری بڕینی زەوی ئەنجامدراوە، کە نەخشەی جادەکان، بناغەی بیناکان و کەناڵەکانی ئاودێری لەژێر زەوییەکەدا دەرخستووە. هەڵکۆڵینەکان نیشانی دەدەن کە ئەم نیشتەجێبوونە پێدەچێت وەک مەڵبەندێکی کاروانەکان لەسەر ڕێگا بازرگانییە مێژووییەکانی نێوان میزۆپۆتامیا و دەریای ناوەڕاست گەشەی کردبێت.

ئەو کەلوپەلانەی لە شوێنەکەدا دۆزراونەتەوە بریتین لە گۆزە، ئامرازی مسین و پارچە خشڵی ڕازاوە. هەندێک لە نووسینەکان بە ڕێنووسێکی سامیی سەرەتایی دەردەکەون، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی شارەکە وەک خاڵێکی بەیەکگەیشتنی کلتووری بووە کە تێیدا زمان و نەریتە جیاوازەکان تێکەڵ بوون.

توێژەران پێیان وایە نیشتەجێبوونەکە دوای ئەوە بەرەو کەمبوونەوە چووە کە گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا سەرچاوە ئاوییەکانی ناوچەکەی گۆڕیوە. لە ماوەی سەدەکاندا، لمی بیابان بە هۆی باوە هێدی هێدی پێکهاتەکانی داپۆشیوە تاوەکو شارەکە بە تەواوی لە یادەوەرییەکاندا ون بووە.

ئەم جۆرە دۆزینەوانە تێگەیشتنی مێژوونووسان بۆ تۆڕە بازرگانییە کۆنەکان دووبارە دادەڕێژنەوە و دەریدەخەن کە شارە بچووکەکان زۆرجار ڕۆڵی یەکلاکەرەوەیان هەبووە لە بەستنەوەی شارستانییەتە گەورەکاندا. ئەم شوێنە دەتوانێت زانیاری نوێ لەسەر ژیانی ئابووری و کۆمەڵایەتی هەزاران ساڵ لەمەوبەر بدات بەدەستەوە.

هەڵکۆڵینەکان لەوانەیە بۆ چەندین دەیەی دیکە بەردەوام بن، بەڵام تەنانەت دۆزینەوە سەرەتاییەکانیش ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم شوێنە دەکرێت ببێتە یەکێک لە گرنگترین دۆزینەوە شوێنەوارییەکانی ناوچەکە لە ساڵانی ڕابردوودا.

International archaeological research reports

PM:11:39:11/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 84 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌