زانایان ماددەیەکی کیمیایییان دیزاین کردووە کە توانای خۆچاککردنەوەی هەیە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

کیمیازانان پۆلێنێکی نوێی ماددەیان پەرەپێداوە کە توانای هەیە زیانە مایکرۆسکۆپییەکانی سەر خۆی چاک بکاتەوە، ئەمەش وەک دەستکەوتێکی گەورە دەبینرێت کە دەتوانێت گۆڕانکاری بنەڕەتی لە پیشەسازی، ئەلیکترۆنیات و ژێرخانەکاندا دروست بکات.

ئەم ماددەیە بەستەرە گەردیلەییەکان بەکاردەهێنێت کە بە شێوەیەکی کاتی دەپچڕێن و دووبارە بەیەکەوە دەبەسترێنەوە کاتێک بەر بڕێکی کەم لە گەرمی یان پەستان دەکەون. کاتێک درزەکان لە ناوەوەی پێکهاتەکەدا دەست بە دروستبوون دەکەن، گەردیلەکان خۆیان ڕێکدەخەنەوە و بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی ناوچە زیانلێکەوتووەکە چاک دەکەنەوە.

تاقیگەییەکان نیشانی دەدەن کە ئەم ماددەیە دەتوانێت لە ماوەی چەند خولەکێکدا درزە بچووکەکان چاک بکاتەوە و بگەڕێتەوە بۆ هێزە بنەڕەتییەکەی خۆی. ئەندازیاران پێیان وایە ئەم جۆرە کیمیایە دەتوانرێت لە پارچەکانی فڕۆکە، پردەکان و بازنە ئەلیکترۆنییەکاندا بەکاربهێنرێت، کە زۆرجار کێشە بچووکەکان تێیاندا دەبنە هۆی شکستی گەورە.

ئەم توێژینەوەیە دەرفەتی نوێش لەبەردەم دروستکردنی ئامێرە ئەلیکترۆنییە نەرمەکان و تەکنەلۆژیای پۆشاکدا دەکاتەوە. ئەو ئامێرانەی بەم ماددانە دروست دەکرێن تەمەنیان زۆر درێژتر دەبێت، چونکە پچڕانە ناوخۆییەکان بە بەردەوامی و بێ دەستێوەردانی مرۆڤ خۆیان چاک دەکەنەوە

ماددە خۆچاککەرەوەکان بۆ چەندین دەیە کاریان لەسەر کراوە، کە ئیلهامیان لە سیستەمە بایۆلۆژییەکانی وەک پێستی مرۆڤەوە وەرگرتووە. بەڵام وەشانەکانی پێشوو پێویستیان بە بزوێنەری دەرەکی ئاڵۆز یان زیادکراوە کیمیاییەکان هەبوو تاوەکو کار بکەن، بەڵام ئەم داهێنانە نوێیە زۆر سادەترە.

ئەم ڕێگە نوێیە پشت بە کارلێکی سادەی گەردیلەیی دەبەستێت، ئەمەش وادەکات بەرهەمهێنانی لەسەر ئاستێکی فراوان و پیشەسازی واقیعیتر بێت. ئەگەر لە تاقیکردنەوە پیشەسازییەکاندا سەرکەوتوو بێت، دەبێتە هۆی دووبارە داڕشتنەوەی داهاتووی زانستی ماددەکان لە جیهاندا.

Journal of Advanced Materials Chemistry

PM:11:37:11/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 84 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌