ڕێبوار سیوەیلی؛ فەیلەسوف و نووسەرێک لە لووتکەی زانست و مەعریفەدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ڕێبوار حەمەئەمین حەسەن، کە لە ناوەندی ڕۆشنبیری و ئەکادیمیدا بە "ڕێبوار سیوەیلی" ناسراوە، یەکێکە لە دیارترین سیماکانی فەلسەفە و ئەدەب لە هەرێمی کوردستان، کە تەمەنی خۆی بۆ خوێندن و نووسین و پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ تەرخان کردووە.

سیوەیلی لە ساڵی ١٩٦٩ لە گوندی بارێی بچووک لە ناوچەی سیوەیلی سەر بە شارباژێڕ لەدایکبووە. ژیانی خوێندنی لە سلێمانی دەستپێکردووە، بەڵام بەهۆی بارودۆخی سیاسییەوە ڕێڕەوی ژیانی گۆڕاوە. دوای ساڵی ١٩٨٨ دەبێتە پەنابەر و ڕوو لە وڵاتی دانیمارک دەکات. لەوێ نەک هەر کۆڵ نادات، بەڵکو لە ساڵی ١٩٩٦ بڕوانامەی بەکالۆریۆس و دواتر لە ساڵی ٢٠٠٠ ماستەر لە بواری فەلسەفە لە زانکۆی "Roskilde" بەدەست دەهێنێت.

دوای گەڕانەوەی بۆ کوردستان، سیوەیلی ڕۆڵێکی کاریگەری لە کایەی ئەکادیمیدا گێڕا و لە ساڵی ٢٠٠٧ بەشی فەلسەفەی لە زانکۆی سەڵاحەدین دامەزراند. چالاکییە زانستییەکانی بەردەوام بوون تا لە ساڵی ٢٠٢٥ پلەی دکتۆرای بە نمرەی نایاب بەدەستهێنا. تێزی دکتۆراکەی کە بەراوردکارییەکە لەنێوان "کییەکەگۆر و مەحوی"، وەک یەکێک لە کارە هەرە قووڵ و گرنگەکانی بواری فەلسەفەی بەراوردکاری لە ناوچەکەدا هەژمار دەکرێت.

ئەم نووسەرە خاوەنی کتێبخانەیەکی دەوڵەمەندە کە نزیکەی ٦٠ کتێبی چاپکراو لەخۆ دەگرێت. کارەکانی تەنیا لە چوارچێوەی فەلسەفەدا نەماونەتەوە، بەڵکو ئەدەب، شانۆ و ڕەخنەی کۆمەڵایەتیشی گرتووەتەوە. جێی سەرنجە کە تەنیا هەشت لەو کتێبانە وەرگێڕانن و سەرجەم کارەکانی دیکە بەرهەمی هزری و نووسینی خۆیەتی.

ڕێبوار سیوەیلی بەو هەوڵە ماندوونەناسانەی، توانیویەتی فەلسەفە لە ناوەندە ئەکادیمییەکانەوە بباتە ناو کایەی گشتی و ببێتە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ توێژەران و خوێنەرانی کورد.

سەرچاوە: ئەرشیفی زانکۆیی و سەرچاوە ژیاننامەییەکانی نووسەرانی کورد

PM:08:23:10/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 68 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌