تانک؛ ئەو دێوە ئاسنینەی شێوازی شەڕی لە سەنگەرەکاندا گۆڕی

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە ناوەڕاستی ترسناکترین و کوشندەترین شەڕەکانی بەرەی ڕۆژئاوا لە جەنگی جیهانی یەکەمدا، لە ١٥ی ئەیلوولی ١٩١٦، جۆرێکی نوێ لە ئامێر بەرەو هێڵەکانی ئەڵمانیا لە شەڕی سۆمدا جوڵا. ئەم ئامێرە پۆڵایینە سەرەتاییانە کە ناوی کۆدی "تانک"یان لێنرابوو بۆ شاردنەوەی مەبەستە ڕاستەقینەکەیان، بەسەر چاڵ و تەلدڕوەکاندا دەڕۆیشتن و ئاگریان لە لولەی تفەنگەکانیانەوە دەباراند، کە بوونە مایەی ترس و دڵەراوکێ بۆ دوژمن.

داهێنانی تانک وەڵامێکی ڕاستەوخۆ بوو بۆ ئەو چەقبەستووییە خوێناوییەی لە جەنگی سەنگەرەکاندا دروستبوو. بیرۆکەکە لەلایەن کەسانی وەک سێر ئێرنست سوینتۆن و وینستۆن چەرچڵەوە پشتگیری دەکرا. ئەوان پێویستییان بە ئامێرێکی زرێپۆش هەبوو کە بتوانێت بەناو ناوچە وێرانبووەکاندا بڕوات و تەلدڕوەکان پان بکاتەوە و هێزی تەقەکردن بۆ سەربازەکان دابین بکات. ئەمە بووە هۆی دروستکردنی یەکەم تانک بەناوی "لیتل ویلی" و دواتر "مارک ١".

تانکە یەکەمینەکان بێ کەموکوڕی نەبوون؛ زۆر خاو بوون، لە ڕووی میکانیکییەوە جێگەی متمانە نەبوون و ناوەوەیان زۆر گەرم و پڕ لە دەنگەدەنگ بوو بۆ تیمەکە. بەڵام کاریگەرییە دەروونییەکەی زۆر گەورە بوو. هەرچەندە یەکەم بەکارهێنانیان نەیتوانی سەرکەوتنێکی ستراتیژی گەورە بەدەست بهێنێت، بەڵام سەلماندی کە دەکرێت شێوازێکی نوێی جەنگ هەبێت کە تێیدا ئامێرەکان شوێنی مرۆڤ و ئەسپ بگرنەوە لە بەرامبەر ڕەشاشەکاندا.

جەنگی جیهانی یەکەم ببووە شەڕێکی وەستاو کە هەردوولا تەنیا سەربازیان تێدا بەکوشت دەدا بێ ئەوەی زەوییەکی زۆر بگرن. ژەنەڕاڵەکان نائومێد ببوون لە دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ گەڕاندنەوەی جوڵە بۆ مەیدانی شەڕ. تانک لە ناو ئەم پێویستییە تاتیکییەوە لەدایکبوو، کە تێیدا بزوێنەری سووتانی ناوخۆ و زرێپۆش و زنجیری جوڵاو بەیەکەوە لکێنران بۆ دروستکردنی هێزێکی نوێ.

داهێنانی تانک بەتەنیا جەنگی جیهانی یەکی یەکلایی نەکردەوە، بەڵام شۆڕشێکی لە شەڕی وشکانی و زەمینیدا دروستکرد. ئەم ئامێرە جوڵەی بۆ مەیدانی شەڕ گەڕاندەوە و بووە چەکی سەرەکی سەدەی بیستەم. لە کێڵگە قوڕاوییەکانی سۆمەوە تا بیابانەکانی شەڕی مۆدێرن، تانک وەک بەردی بناغەی هێزی سوپای وڵاتان ماوەتەوە.

سەرچاوە: مۆزەخانەی تانک لە بۆڤینگتۆن، بەڵگەنامە سەربازییەکانی بەریتانیا.

PM:08:39:09/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 68 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌