شۆڕشێکی تەکنەلۆژی؛ چیپێکی تەنک وەک کاغەز تیشکی نادیار بۆ ڕووناکی بینراو دەگۆڕێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان توانییان چیپێکی زۆر تەنک دابهێنن کە توانای هەیە تیشکی ژێرسووری نادیار (Infrared) بگۆڕێت بۆ تیشکی ڕووناکی بینراو و ئاڕاستەی بکات بەبێ ئەوەی هیچ پارچەیەکی جوڵاو لە ناو چیپەکەدا هەبێت. ئەم دۆزینەوەیە یەکێکە لە گەورەترین تەحەددییەکانی زانستی تیشک (Photonics) کە لەمێژە زانایانی سەرقاڵ کردبوو.

ئەم چیپە نوێیە کە لە کاغەز تەنکترە، ماددەی زۆر وردی تێدا بەکارهاتووە کە دەتوانێت تیشکەکە کۆبکاتەوە و بە وردی ئاڕاستەی بکات. ئەمە بەو مانایەیە کە دەتوانرێت لە داهاتوودا سیستەمی "لیدار" (LIDAR) کە لە ئۆتۆمبێلە بێ شۆفێرەکاندا بەکاردێت، زۆر بچووک بکرێتەوە و بخرێتە ناو تەنها یەک چیپەوە. هەروەها ئەم تەکنەلۆژیایە ڕێگە خۆش دەکات بۆ دروستکردنی شاشەی مۆبایل و ئامێری پزیشکی زۆر پێشکەوتوو کە بە وزەیەکی کەم کار دەکەن.

گرنگی ئەم داهێنانە لەوەدایە کە هیچ پارچەیەکی میکانیکی تێدا نییە، ئەمەش وادەکات تەمەنی درێژ بێت و خێراییەکەی زۆر بێت. ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئامێرە دیجیتاڵییەکانی داهاتوو زۆر بچووکتر و کاراتر بن. ئەم تاقیگەیە بچووکە تیشکییە دەتوانێت لە پشکنینی پزیشکی خێرا و ئامێرەکانی پەیوەندی بێتەلدا بەکاربهێنرێت.

ئەم هەنگاوە تەکنەلۆژییە ئاسۆیەکی نوێ بۆ پیشەسازییەکانی ئاییندە دەکاتەوە و جیهانی تیشک و ڕووناکی بەرەو قۆناغێکی تر دەبات.

گۆڤاری زانستی Nature Photonics.

PM:07:28:09/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 52 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌