دوای ٢٠ ساڵ؛ باڵندەیەکی دەگمەن دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەیەکی پارێزراو لە کەمبۆدیا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە سەرکەوتنێکی گەورەدا بۆ هەوڵەکانی پاراستنی ژینگەی ئاوی، جۆرە لەق لەقێکی دەگمەن و گەورە بە ناوی "Lesser Adjutant" دوای زیاتر لە دوو دەیە دابڕان، جارێکی تر لە ناوچە پارێزراوەکانی کەمبۆدیا بینرایەوە. ئەم دۆزینەوەیە لە کۆتایی مانگی یەکی ٢٠٢٦دا تۆمار کرا و بووە مایەی دڵخۆشییەکی زۆر بۆ لێکۆڵەرانی بواری باڵندەناسی.

ئەم باڵندەیە لە لیستی سووری جیهانیدا وەک جۆرێکی "هەڕەشەلێکراو" تۆمار کراوە، گەڕانەوەی بۆ ناوچەی (ئانلۆنگ پرینگ) نیشانەیەکی زەقە بۆ باشتربوونی تەندروستی سیستەمی ژینگەیی ئەو ناوچەیە. بەپێی تۆمارە مێژووییەکان، لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە هیچ باڵندەیەکی لەم شێوەیە لەم ناوچە پارێزراوەدا نەبینرابوو، کە ئەمەش دەریدەخات هەوڵە درێژخایەنەکانی پاراستنی خاک و ئاو ئەنجامی ئەرێنییان هەبووە.

ئەم سەرکەوتنە بەرهەمی هاوکارییەکی ستراتیژییە لە نێوان حکومەتی کەمبۆدیا و ڕێکخراوە ژینگەییە نێودەوڵەتییەکان. یەکێک لە پڕۆژە هەرە سەرکەوتووەکان کە یارمەتی گەڕانەوەی ئەم باڵندانەی داوە، پڕۆژەی "برنجی دۆستی لەق لەقەکان"ە. لەم پڕۆژەیەدا، هانی جووتیارە ناوخۆییەکان دەدرێت کە شێوازە کشتوکاڵییە کۆنەکان بەکاربهێنن و زیان بە ژینگەی دەوروبەریان نەگەیەنن بۆ ئەوەی سەرچاوەی خۆراکی پێویست بۆ باڵندەکان دابین بکرێت.

بەکارهێنانی شێوازی کشتوکاڵی ژینگەیی نەک هەر یارمەتی باڵندەکان دەدات، بەڵکو بژێوی ژیانی جووتیارانیش باشتر دەکات، چونکە برنجەکەیان بە نرخێکی باشتر لە بازاڕە جیهانییەکاندا دەفرۆشرێت وەک بەرهەمێکی دۆستی سروشت. ئەم مۆدێلە نیشان دەدات کە چۆن دەکرێت پێداویستییە ئابوورییەکانی مرۆڤ و پاراستنی ژینگە بەیەکەوە هاوسەنگ بکرێن.

بینینەوەی ئەم باڵندەیە هیوایەکی نوێ دەبەخشێت کە دەکرێت ئەو ناوچە سروشتییانەی پێشتر تێکچووبوون، جارێکی تر بژێندرێنەوە. گەڕانەوەی ئەم جۆرە دەگمەنە تەنها دەوڵەمەندکردنی فرەچەشنی زیندەیی کەمبۆدیا نییە، بەڵکو دەبێتە نموونەیەکی سەرکەوتوو بۆ هەموو جیهان کە چۆن مرۆڤ و سروشت دەتوانن بەیەکەوە بژین و گەشە بکەن.

سەرچاوە: ڕاپۆرتی ڕێکخراوی NatureLife Cambodia و گۆڤاری بایۆلۆجی جیهانی.

PM:10:29:08/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 276 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌