ئەفسانەی "قەشە یۆنا" بنچینەیەکی جوگرافی وەردەگرێت؛ قەڵایەکی ونبوو لە ئەسیوپیا دۆزرایەوە
وێستگە ستایل-
ئەفسانەی "قەشە یۆنا" بنچینەیەکی جوگرافی وەردەگرێت؛ قەڵایەکی ونبوو لە ئەسیوپیا دۆزرایەوە
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
تیمێکی شوێنەوارناسی پێیان وایە قەڵایەکی ونبووی فەرمانڕەوایەکی دەسەڵاتداری ڕۆژهەڵاتی ئەفریقایان دۆزیوەتەوە، کە شانشینەکەی ببووە سەرچاوەی ئەفسانەی "قەشە یۆنا" (Prester John) لە ئەوروپا، ئەو پاشا مەسیحییە ئەفسانەییەی کە وا دەزانرا لە ڕۆژهەڵات حوکم دەکات. شوێنەکە کۆمەڵەڵە بینایەکی گەورەیە لەسەر شاخێکی بەرز لە ناوچەی تیگرای لە ئەسیوپیا.
ئەفسانەی قەشە یۆنا بۆ چەندین سەدە ئەوروپای سەرقاڵ کردبوو، چیرۆکی پاشایەکی مەسیحی دەوڵەمەند کە لە شوێنێکی دوور لە ئاسیا یان ئەفریقا دەژیا، ئەگەرچی چیرۆکەکە ئەفسانە بوو، بەڵام پێدەچێت لە شانشینە ڕاستەقینە مەسیحییەکانی ڕۆژهەڵاتەوە سەرچاوەی گرتبێت، دوای لەدەستدانی قودس لە کاتی جەنگە خاچپەرستەکاندا، ئەوروپییەکان هیوایان بەم پاشایە هەبوو کە بێت و هاوکارییان بکات.
ئەم کنە و پشکنینە کە لەلایەن تیمێکی هاوبەشی ئەسیوپی و بریتانییەوە ئەنجامدرا، پاشماوەی کۆشکێکی بەردینی گەورە و کەنیسەیەکی بازنەیی ناوازەی دۆزیوەتەوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ١٢ بۆ ١٤، ئەم سەردەمە هاوکاتە لەگەڵ بنەماڵەی "زاگوێ" لە ئەسیوپیا، بەڵام تیمەکە پێیان وایە شوێنەکە پەیوەندی بە شانشینی "بێتا ئیسرائیل" (جوەکانی ئەسیوپیا) و شاژنە "گودیت"ی ئەفسانەییەوە هەیە.
کۆمەڵگەی بێتا ئیسرائیل لە ئەسیوپیا مێژوویەکی زارەکییان پاراستووە دەربارەی شانشینێکی سەربەخۆ لە چیاکانی سێمیەن کە بۆ چەندین سەدە لە دژی فراوانبوونی مەسیحییەت وەستاونەتەوە، شێوازی تەلارسازیی قەڵاکە، بەتایبەتی کەنیسە بازنەییەکە کە لە مەسیحییەتی ئەرسۆدۆکسی ئەسیوپی جیاوازە، نیشانی دەدات کە ئەم ناوچەیە شوێنی کۆمەڵگەیەکی ئایینی تایبەت بووە.
ئەم دۆزینەوەیە بەڵگەیەکی فیزیکییە بۆ ئەفسانەیەک کە مێژووی جیۆپۆلیتیکی سەدەکانی ناوەڕاستی نەخشاندووە، ئەو نامە و شاندانەی ئەوروپا بۆ هاوپەیمانی لەگەڵ قەشە یۆنا دەیناردن، بۆ پاشا ڕاستەقینەکانی ئەم ناوچەیە بووە، ئەم قەڵایە ڕەنگە دڵی ئەو شانشینە بووبێت کە وایکردووە ئەوروپییەکان بڕوا بکەن هێزێکی گەورەی مەسیحی لە ئەفریقا بوونی هەیە.
بڕیارە ساڵی داهاتوو کنە و پشکنینی زیاتر بکرێت بە هیوای دۆزینەوەی نووسراوێک یان گۆڕێکی پاشایەتی کە ناوی فەرمانڕەواکانی ئەم قەڵا شاخاوییە بە ڕوونی ئاشکرا بکات.
PM:11:42:27/02/2026
ئهم بابهته 52
جار خوێنراوهتهوه