بیرکاریزانان نهێنی "فڕینی قاز" و باڵندە کۆچەرییەکان ئاشکرا دەکەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە یەکگرتنێکی سەیر و سەرنجڕاکێشی نێوان بیرکاری و کلتووری گشتیدا، توێژەران بە بەکارهێنانی زانستی "تیۆریی گرێ" (Knot Theory) توانییان بسەلمێنن کە باڵندە کۆچەرییەکان دەتوانن لە کاتی فڕیندا چەندین شێوەی زۆر ئاڵۆز دروست بکەن کە پێشتر مرۆڤ وای دەزانی مەحاڵە.

توێژینەوەکە کە لە "گۆڤاری بیرکارییە ناعەقڵانییەکان" بڵاوکراوەتەوە، دەڵێت ئەو شێوە (V)یەی کە ئێمە هەمیشە لە ئاسماندا دەبینین کاتێک قازەکان دەفڕن، تەنها سادەترین شێوەیە. لە ڕووی بیرکارییەوە، قازەکان دەتوانن شێوەی زۆر ئاڵۆزتر وەک "گرێی هەشتی" یان شێوەی تێ هەڵکێشراو دروست بکەن و هێشتا سوود لە هێزی هەوای یەکتری وەربگرن بۆ ئەوەی کەمتر ماندوو بن.

ئەم توێژینەوەیە هەرچەندە کەمێک جیاواز دەردەکەوێت، بەڵام سوودێکی زۆری هەیە بۆ ئەندازیارانی درۆن و ڕۆبۆتەکان. تێگەیشتن لەوەی چۆن دەکرێت کۆمەڵێک تەن لە ناو هەوادا بە هاوئاهەنگییەکی زۆر و بە شێوەیەکی ئاڵۆز بڕۆن بەبێ ئەوەی بەیەکدا بدەن، یارمەتیدەر دەبێت بۆ دروستکردنی نەوەیەکی نوێی درۆنەکان کە دەتوانن بە کۆمەڵ کار بکەن بۆ گواستنەوەی کەلوپەل یان چاودێری کەشوهەوا.

هەرچەندە قازەکان لە ڕاستیدا مێشکیان هێندە ئاڵۆز نییە تا ئەو شێوە بیرکارییە قورسانە جێبەجێ بکەن، بەڵام زاناکان دەڵێن "فیزیا ڕێگەیان پێ دەدات". ئەمە دەیسەلمێنێت کە سروشت هەمیشە لە پێش مرۆڤەوە بووە لە بەکارهێنانی یاسا ئاڵۆزەکانی فیزیا بۆ پاراستنی وزە و ژیان.

Reference: Journal of Unreasonable Mathematics, Vol. 12, Issue 1 (2026)

PM:10:54:26/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 164 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌