داهێنانێکی شۆککەر؛ پلاستیکێک کە لە ژێر تیشکی خۆردا بە تەواوی نامێنێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

پیسبوونی ژینگە بەهۆی پلاستیکەوە ڕەنگە چیتر کێشە نەبێت، دوای ئەوەی کیمیازانان جۆرە پلاستیکێکی نوێیان داهێنا کە تەنها بە تیشکی خۆر و هەوا بە تەواوی تێکدەشکێت و دەبێتە ماددەی بێ زیان.

ئەم ماددە نوێیە بە پێچەوانەی پلاستیکە "بایۆلۆژییە" کۆنەکان، پێویستی بە کارگەی تایبەت نییە بۆ لەناوبردن، بەڵکو تەنها ئەگەر لە دەستت بکەوێتە سەر زەوی، تیشکی خۆر وەک "ماددەیەکی بکوژ" کار دەکات و زنجیرە کیمیاییەکانی تێکدەشکێنێت. لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا، ئەم پلاستیکە دەبێتە ئاو و دوانە ئۆکسیدی کاربۆن و هیچ پاشماوەیەکی زیانبەخش جێناهێڵێت.

نهێنی ئەم داهێنانە لەوەدایە کە زانایان "بەستەری لاواز"یان لە ناو پێکهاتەی پلاستیکەکەدا دروستکردووە کە تەنها بەرامبەر تیشکی (UV) هەستیارە. ئەمە وادەکات پلاستیکەکە لە ناو ماڵدا زۆر بەهێز بێت، بەڵام هەر کە فڕێدرایە دەرەوە، خۆر دەست دەکات بە هەڵوەشاندنەوەی.

ئێستا کۆمپانیا گەورەکانی جیهان چاویان لەسەر ئەم تاقیکردنەوەیە، چونکە دەتوانێت جێگەی هەموو ئەو پلاستیکانە بگرێتەوە کە ژینگەیان وێران کردووە. تاقیکردنەوەی داهاتوو ئەوەیە کە چۆن تەمەنی ئەم پلاستیکە دیاری بکرێت بۆ ئەوەی پێش کاتی خۆی و لە کاتی بەکارهێناندا تێکنەچێت.

Reference: Chemical & Engineering News, February 2026

PM:10:50:26/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 124 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌