لابردنی تامی ناخۆشی پڕۆتینە ڕووەکییەکان؛ داهێنانێکی

 نوێ بۆ پیشەسازی خۆراک

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایانی زانکۆی ئۆهایۆ ستەیت لە ئەمریکا سەرکەوتنیان بەدەستهێنا لە پەرەپێدانی پڕۆسەیەکی نوێی "تەخمیرکردن" (Fermentation) کە دەتوانێت لە سەدا ٩٩ی تام و بۆنە ناخۆشەکانی پڕۆتینە ڕووەکییەکان لاببات. ئەم داهێنانە گەورەترین بەربەستی بەردەم بەکاربەران لادەبات کە دەیانەوێت گۆشتی ڕووەکی و بەرهەمە تەندروستەکان بەکاربهێنن بەڵام لە تامی "نۆک یان پاقلەمەنییەکان" بێزار بوون.

توێژینەوەکە کە لە گۆڤاری "Foods" بڵاوکراوەتەوە، تاقیکردنەوەی لەسەر هەشت جۆر پڕۆتینی جیاواز کردووە، لەوانە سۆیا، نۆک، نیسک و برنج. زۆربەی کات پڕۆتینە ڕووەکییەکان بۆنێکی وەک "گیای بڕاو" یان "پاقلەی خاو"یان لێ دێت، ئەمەش وادەکات خەڵک حەز بە خواردنیان نەکەن. بەڵام ئەم ڕێگە نوێیە توانیویەتی ئەم بۆنانە بە تەواوی نەهێڵێت و تامی خۆراکەکە ئاسایی بکاتەوە.

ئەم پڕۆسەیە لە دوو قۆناغی سادە پێکدێت؛ سەرەتا بەکتریایەکی سوودبەخش بەکاردێت بۆ تێکشکاندنی ئەو پێکهاتانەی بۆنە ناخۆشەکە دروست دەکەن، پاشان جۆرە تەخمیرێکی تری وەک ئەوەی لە ماستدا هەیە بەکاردێت بۆ دروستکردنی بۆنێکی خۆش و گونجاو. سەرسوڕهێنەرترین خاڵ ئەوەیە کە ئەم ڕێگەیە تێچوویەکی زۆری ناوێت و کارگەکانی خۆراک دەتوانن بە هەمان ئامێرەکانی ئێستایان جێبەجێی بکەن.

پڕۆفیسۆر شێریل بارینگەر، سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە، دەڵێت: "خەڵک تەنها لەبەر ئەوەی خواردنێک تەندروستە نایخۆن، بەڵکو دەبێت تامەکەشی خۆش بێت". ئەم داهێنانە ڕێگە خۆش دەکات بۆ کۆمپانیاکان تاوەکو بەرهەمی وەک هەمبەرگەری ڕووەکی و شیری ڕووەکی دروست بکەن کە تامیان ڕێک وەک بەرهەمە ئاژەڵییەکان بێت، ئەمەش هەنگاوێکی گرنگە بۆ پاراستنی ژینگە و تەندروستی گشتی.

بازاڕی خۆراکە ڕووەکییەکان لە جیهاندا بە خێرایی گەشە دەکات و بەکاربەران بەردەوام بەدوای بەدیلێکی باشتردا دەگەڕێن. بەهۆی ئەم تەکنەلۆژیا نوێیەی زانکۆی ئۆهایۆ، ئیتر پێویست ناکات ماددەی کیمیایی زۆر بەکاربێت بۆ شاردنەوەی تامی ناخۆشی ڕووەکەکان، بەڵکو بە شێوەیەکی سروشتی تامیان دەگۆڕدرێت بۆ تامێکی دڵخواز.

گۆڤاری زانستی Foods و راپۆرتی زانکۆی Ohio State

PM:08:54:23/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌