٢١٠ ساڵ بەسەر شاکارە نەممرەکەی ڕۆزینیدا تێدەپەڕێت؛ "سەرتاشەکەی سێڤییا" هێشتا لە لوتکەی جیهانی ئۆپێرادایە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئەمساڵ ناوەندە هونەرییەکان و ئاشقانی مۆسیقای کلاسیک یادی ٢١٠ ساڵەی یەکەمین نمایشی یەکێک لە بەناوبانگترین و کاریگەرترین ئۆپێرا کۆمیدییەکانی مێژوو دەکەنەوە. ئۆپێرای "سەرتاشەکەی سێڤییا" (The Barber of Seville) کە لەلایەن بلیمەتی ئیتاڵی "جیۆاکینۆ ڕۆزینی"یەوە ئاوازی بۆ دانراوە، وەک یەکێک لە پایە سەرەکییەکانی مێژووی ئۆپێرا دەمێنێتەوە و تا ئێستاش لە گەورەترین هۆڵەکانی نمایشی جیهاندا بەردەوامی هەیە.

ئەم بەرهەمە مەزنە بۆ یەکەمجار لە ٢٠ی شوباتی ساڵی ١٨١٦ لە شانۆی "تۆرێ ئەرجەنتینا" لە شاری ڕۆما پێشکەش کرا. هەرچەندە شەوی یەکەمی نمایشەکە بەهۆی هەندێک کێشەی تەکنیکی و ئاژاوەی لایەنگرانی ڕکابەرەکانی ڕۆزینییەوە ڕووبەڕووی ناڕەزایەتی بووەوە، بەڵام زۆر بە خێرایی توانی ببێتە جێگەی سەرنجی هەموو ئەوروپا و دواتر جیهان، بە جۆرێک کە مێژوونووسانی هونەر بە "کۆمیدیایەکی بێ وێنە لە ناو مۆسیقادا" وەسفی دەکەن.

ئەوەی ئەم ئۆپێرایە لە بەرهەمە هاوسەردەمەکانی جیا دەکاتەوە، گرێچنە (پڵۆت)ە خێرا و پڕ لە جووڵەکەیەتی کە بینەر بە هیچ شێوەیەک هەست بە بێزاری ناکات. چیرۆکەکە کە وەرگیراوە لە شانۆنامەیەکی "پیر بۆمارشێ"، باس لە زیرەکی و فێڵەکانی "فیگارۆ" دەکات کە وەک سەرتاشێک یارمەتی کۆنت ئەلماڤیڤا دەدات بۆ گەیشتن بە خۆشەویستەکەی. مۆسیقاکەی ڕۆزینی لەم ئۆپێرایەدا بە سووکی، ڕیتمی خێرا و ئاوازە گەشاوەکان ناسراوە، بەتایبەتی پارچە مۆسیقای (Largo al factotum) کە یەکێکە لە ناسراوترین و قورسترین ئاوازەکان بۆ دەنگی باریتۆن لە مێژوودا.

ڕۆزینی ئەم شاکارەی لە تەمەنێکی گەنجیدا و لە ماوەیەکی زۆر کورتدا نوسیوە، کە بەپێی گێڕانەوەکان تەنها نزیکەی ١٣ بۆ ٢٠ ڕۆژی خایاندووە. ئەم خێراییە لە نوسیندا نەبووەتە هۆی کەمکردنەوەی کوالێتی بەرهەمەکە، بەڵکو بووەتە هۆی ئەوەی مۆسیقاکە جۆرێک لە وزە و هەناسەی نوێی تێدا بێت کە لەگەڵ ڕۆحی کۆمیدیای چیرۆکەکەدا دەگونجێت. ئەم ئۆپێرایە بە لوتکەی شێوازی "بێل کانتۆ" لە مۆسیقای ئیتاڵیدا دادەنرێت و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئاوازدانەرانی دوای خۆی جێهێشتووە.

دوای تێپەڕبوونی ٢١٠ ساڵ، "سەرتاشەکەی سێڤییا" نەک هەر کۆن نەبووە، بەڵکو بووەتە بەشێک لە کەلتووری گشتی و مۆسیقاکەی لە سەدان فیلم، کارتۆن و ڕیکلامدا بەکارهاتووە. مانەوەی ئەم بەرهەمە بۆ زیاتر لە دوو سەدە، سەلمێنەری ئەو ڕاستییەیە کە ڕۆزینی توانیویەتی تێکەڵەیەکی نموونەیی لە نێوان مرۆڤایەتی، پێکەنین و مۆسیقایەکی ئاستبەرزدا دروست بکات کە سنوورەکانی کات و شوێنی تێپەڕاندووە.

سەرچاوە: ئەرشیفی مێژووی ئۆپێرای جیهانی 

PM:07:21:20/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 76 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌