مانگی ڕەمەزان؛ دەرفەتێکی زێڕین بۆ نوێکردنەوەی جەستە و بەهێزکردنی تەندروستی

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لەگەڵ هاتنی مانگی پیرۆزی ڕەمەزان، تەنها لایەنە ڕۆحییەکە گەشە ناکات، بەڵکو جەستەی مرۆڤیش دەکەوێتە ناو پرۆسەیەکی گشتگیری خۆنوێکردنەوەوە. پسپۆڕانی بواری تەندروستی ئەم مانگە بە وێستگەیەکی گرنگ و دەرفەتێکی دەگمەن دەبینن بۆ پشوودان بە ئەندامە ناوخۆییەکانی جەستە و ڕزگاربوون لەو بارگرانی و ماندوێتییەی کە بەدرێژایی ساڵەکە بەهۆی شێوازی نادروستی خواردنەوە لەسەری کۆبووەتەوە.

لەم ماوەیەدا جەستە ڕووبەڕووی کۆمەڵێک گۆڕانکاری بایۆلۆژی و کیمیایی ئەرێنی دەبێتەوە. بەهۆی گۆڕانی کاتەکانی ژەمەکان و درێژی ماوەی بێبەشبوون لە خواردن و خواردنەوە، سیستمە ناوخۆییەکانی وەک کۆئەندامی هەرەس، جگەر و سووڕی خوێن دەرفەتی ئەوەیان بۆ دەڕەخسێت کە بە شێوەیەکی کاریگەرتر کارەکانیان ئەنجام بدەن و دووبارە خۆیان ڕێکبخەنەوە، ئەمەش وای کردووە پزیشکان جەخت لەسەر گرنگییەکانی بەڕۆژووبوون بکەنەوە بۆ پاراستنی جەستە لە نەخۆشییە جۆراوجۆرەکان.

یەکێک لە دیارترین سوودە تەندروستییەکانی ئەم مانگە، ڕۆڵی کاریگەرییەتی لە سووتاندنی چەورییە زیادەکانی جەستە و کۆنتڕۆڵکردنی کێشدا؛ کاتێک جەستە بۆ ماوەیەکی درێژ وزەی لە ڕێگەی خواردنەوە پێ ناگات، پەنا دەباتە بەر سووتاندنی ئەو چەورییانەی کۆکراونەتەوە، ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ ڕێکخستنەوەی لەشولار. هاوکات، بەڕۆژووبوون کار دەکات بۆ کەمکردنەوەی پەستانی خوێن و ڕێکخستنی ئاستی کۆلیستڕۆڵی زیانبەخش، کە ئەمەش پارێزگارییەکی بەهێز لە تەندروستی دڵ و دەمارەکان دەکات. لە لایەکی دیکەوە، ئەم مانگە وەک فلتەرێکی سروشتی کاردەکات بۆ پاککردنەوەی ڕێخۆڵەکان لە ژەهرە کەڵەکەبووەکان و باشترکردنی کرداری هەرەس. تەنها لایەنی جەستەیی نییە، بەڵکو بەڕۆژووبوون چالاکی مێشک زیاد دەکات و دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ، خەمۆکی و گرژییە دەروونییەکان، لەگەڵ ئەوەشدا ڕۆڵێکی بەرچاوی هەیە لە کەمکردنەوەی هەوکردنە جیاوازەکانی ناو جەستە کە هۆکارن بۆ زۆرێک لە نەخۆشییە درێژخایەنەکان.

لێکۆڵینەوە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە پڕۆسەی "خۆخۆری خانەیی" (Autophagy) لە کاتی ڕۆژوودا چالاک دەبێت، کە تێیدا جەستە دەست دەکات بە لەناوبردنی خانە کۆن و تێکچووەکان و دروستکردنی خانەی نوێ و تەندروست. ئەم گۆڕانکارییە نەک هەر وزەیەکی زیاتر بە مرۆڤ دەبەخشێت، بەڵکو سیستمی بەرگری بە شێوەیەکی بەرچاو بەهێزتر دەکات، ئەمەش وا دەکات مرۆڤ دوای تەواوبوونی مانگی ڕەمەزان هەست بە جۆرێک لە نوێبوونەوەی گشتی بکات لە هەموو ئەندامەکانیدا.

لە کۆتاییدا، پسپۆڕان ئامۆژگاری هاوڵاتییان دەکەن کە ئەم دەرفەتە زێڕینە بقۆزنەوە و بە پەیڕەوکردنی سیستەمێکی خۆراکی هاوسەنگ لە ژەمەکانی بەربانگ و پارشێودا، سوودەکان دوو هێندە بکەن. بەڕۆژووبوون تەنها ئەرکێکی ئایینی نییە، بەڵکو چارەسەرێکی سروشتی و بێبەرامبەرە بۆ گەیشتن بە تەندروستییەکی نموونەیی و دوورکەوتنەوە لەو گرفتە تەندروستییانەی کە بەهۆی ژیانی مۆدێرن و خواردنی نادروستەوە تووشی مرۆڤ دەبن.

سەرچاوە: پسپۆڕانی تەندروستی

PM:07:16:20/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌