چیرۆکی ئەو مەیموونە بچووکەی بووکەڵەیەکی کردووە بە دایکی، جیهانی هەژاندووە و هەمووانی گریاندووە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لەم چەند ڕۆژەی دواییدا، وێنەی مەیموونێکی بچووک و تەنیا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دەنگدانەوەیەکی زۆری دروست کردووە و بووەتە جێگەی سەرنجی ملیۆنان کەس لە جیهاندا. ئەم وێنانە مەیموونێک نیشان دەدەن کە بە توندی بووکەڵەیەکی لە ئامێز گرتووە و وەک دایکی خۆی مامەڵەی لەگەڵ دەکات، ئەمەش دیمەنێکی هێندە کاریگەر و پڕ لە ئازارە کە زۆرێک لە بینەرانی خستووەتە گریان و خەمێکی قووڵی بۆ ئەم گیانەوەرە بێنازە لە دڵی هەموواندا دروست کردووە.

ئەم مەیموونە بچووکە ناوی "پەنچ"ـە و لە ڕەگەزی "ماکاو"ـە، لە ئێستادا لە باخچەی ئاژەڵانی "ئیچیکاوا" لە وڵاتی ژاپۆن دەژی. پەنچ تەمەنی تەنها شەش مانگە، تەمەنێک کە تێیدا هەر گیانەوەرێکی شیردەر پێویستییەکی زۆری بە سۆز، گەرمی و پاراستنی دایکی هەیە، بەڵام بەداخەوە پەنچ لەم سۆزە بێبەشکراوە پاش ئەوەی دایکی ڕاستەقینەی بە هۆکارێکی نادیار بە تەواوی دەستبەرداری بووە و جێیهێشتووە، ئەمەش وای کردووە ئەم مەیموونە بچووکە تووشی تەنیایی و نامۆییەکی کوشندە ببێت و بەدوای جێگرەوەیەکدا بگەڕێت.

ئەوەی مرۆڤەکان و چالاکوانانی مافی ئاژەڵانی دەهەژێنێت، ئەو پەیوەندییە سۆزدارییە قووڵ و غەریزییەیە کە پەنچ لەگەڵ بووکەڵە پەمەییەکەی دروستی کردووە. ئەو بە ناچاری پەنای بۆ ئەم بووکەڵە بێگیانە بردووە و وەک دایکی خۆی سەیری دەکات و هەموو سۆزی خۆی پێداوە؛ بۆ هەر شوێنێکی ناو باخچەکە بڕوات لەگەڵ خۆیدا دەیبات و بە توندی بە سنگییەوە دەیگرێت. کاتێک دەخەوێت یان کاتێک هەست بە ترس و نامۆیی دەکات، یەکسەر دەچێتە ئامێزی بووکەڵەکە و سەری لەسەر دادەنێت، بە جۆرێک کە وادیارە تەنها لەناو فەرووی ئەو بووکەڵەیەدا هەست بە ئارامی و دڵنیایی دەکات و دڵنەوایی خەمەکانی خۆی پێ دەداتەوە.

بە وتەی شارەزایانی ئاژەڵان و چاودێرانی باخچەی ئاژەڵانی ئیچیکاوا، پەنچ پاش ئەوەی لەلایەن تیمەکانەوە ڕزگارکراوە و هێنراوەتە ئەم ژینگەیە، نەیتوانیوە بە هیچ شێوەیەک لەگەڵ کۆمەڵە مەیموونەکانی دیکەی ناو باخچەکەدا خۆی بگونجێنێت و تێکەڵ ببێت. ئەو بەهۆی ئەو زەبرە دەروونییەی لە ئەنجامی جێهێشتنی دایکییەوە بەریکەوتووە، لە مەیموونەکانی تر دەترسا و بەردەوام گۆشەگیر ببوو، هەر بۆیە کارمەندانی باخچەکە وەک تاقیکردنەوەیەک ئەم بووکەڵەیەیان بۆ دانا، و ئەویش وەک تاکە پەناگە و سەرچاوەی سۆز قبوڵی کرد و لەو کاتەوە بۆ چرکەیەکیش لێی جیا نابێتەوە.

ئەم چیرۆکە تەنها باسێکی سەرپێیی ژیانی ئاژەڵێک نییە، بەڵکو بەڵگەیەکی تری قووڵیی هەست و سۆزە لای گیانەوەران کە زۆرجار مرۆڤەکان لێی بێئاگان و وەک بوونەوەرێکی بێ هەست سەیریان دەکەن. چیرۆکی پەنچ و دایکە دەستکردەکەی، وانەیەکی گەورەی سۆز و پێویستیی بوونی میهرەبانییە لە ژیاندا. لە ئێستادا هەزاران کەس لە ڕێگەی پەیامەکانیانەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان داوا دەکەن چاودێریی زیاتری ئەم مەیموونە بکرێت و هەوڵ بدرێت لەو تەنیاییە ڕزگار بکرێت، چونکە دیمەنی ئامێزگرتنی بووکەڵەکە نیشانەی برینێکی قووڵی ناوەکییە کە پێویستی بە چارەسەرە.

سەرچاوە:

ڕۆژنامەی ژاپۆن تایمز - ماڵپەڕی ئەی بی سی نیوز

PM:05:15:18/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 88 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌