لێکۆڵینەوەیەکی نوێ: توێژاڵی سەهۆڵینی مانگی ئینسیلادۆس زۆر تەنکترە لەوەی پێشتر دەزانرا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

بە بەکارهێنانی داتاکانی کەشتی گەردوونی "کاسینی"، توێژەران توانییان هاوشێوەسازییەکی کۆمپیوتەری بۆ مانگی سەهۆڵینی "ئینسیلادۆس"ی سەر بە هەسارەی کەیوان دروست بکەن، کە دەریدەخات توێژاڵی سەهۆڵینی ئەم مانگە لە جەمسەری باشووریدا زۆر تەنکە.

ئەم دۆزینەوەیە کلیلی تێگەیشتنە لەوەی ئایا ئەم مانگە دەتوانێت ژیانی تێدا بێت یان نا، چونکە توێژاڵە تەنکەکە ڕێگە دەدات زەریای ئاوی ژێر سەهۆڵەکە ڕاستەوخۆ کارلێک لەگەڵ ڕوودا بکات، ئەمەش ئەو نافورە ئاوانە ڕوون دەکاتەوە کە بە بەرزییەکی زۆر دەڕژێنە ناو بۆشایی ئاسمان.

تەنکی سەهۆڵەکە لە جەمسەری باشوور وای کردووە کە ماددەکانی ناو قووڵایی زەریاکە بە ئاسانی بێنە دەرەوە، ئەمەش دەرفەتێکی زێڕین دەداتە زاناکان تا بەبێ کونکردنی کیلۆمەترەها سەهۆڵ، تەنها بە ناردنی کەشتییەکی گەردوونی بۆ ناو ئەو دوکەڵ و ئاوەی لە نافورەکان دەردەچێت، پێکهاتە کیمیاییەکانی زەریاکە بپشکنن.

زاناکان پێیان وایە کە ئەم زەریا ناوخۆییە لە پەیوەندیدایە لەگەڵ ناوکێکی بەردین و ڕەنگە چالاکی گەرمی تێدا بێت، کە ئەمەش ژینگەیەکی زۆر گونجاوە بۆ گەشەکردنی زیندەوەرە وردیلەکان، هەر بۆیە ئینسیلادۆس بووەتە یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین شوێنەکانی کۆمەڵەی خۆر بۆ گەڕان بەدوای ژیانی دەرەکی.

ئەم زانیارییە نوێیانە ئینسیلادۆسی لە مانگێکی دوورەدەست و سەهۆڵینەوە گۆڕی بۆ ئامانجێکی دەستپێگەیشتوو بۆ گەڕانە زانستییەکانی داهاتوو، کە دەکرێت وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە کە ئایا ئێمە لەم گەردوونەدا بە تەنهاین یان نا.

سەرچاوە: ناسا و داتاکانی کەشتی کاسینی

PM:09:46:16/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 124 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌