زەوی ڕۆژانە ٩٠ تۆن لە بەرگەهەواکەی لەدەست دەدات؛ ئایا مەترسی هەیە؟
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
ئەرکی "کڵاستەر" (Cluster)ی سەر بە ئاژانسی گەردوونی ئەوروپی لێکۆڵینەوە لە دیاردەیەکی سەیر دەکات، ئەویش لێچوونی هێواشی بەرگەهەوای زەوییە بۆ ناو بۆشایی ئاسمان، کە ڕۆژانە نزیکەی ٩٠ تۆن ماددە لە بەرگەهەوای سەرەوە دەردەچێت.
ئەم لێچوونە زیاتر لە جەمسەرەکانی زەوییەوە ڕوودەدات، کە تێیدا هێڵەکانی مەیدانی موگناتیسی زەوی کراوەن و ڕێگەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ بۆشایی ئاسمان دروست دەکەن، باوەشێنە گەردوونییەکان و تیشکی سەروو بنەوشەیی وزە دەدەنە گەردیلەکان تا بتوانن بەسەر هێزی کێشکردنی زەویدا زاڵ بن و ڕابکەن.
هەرچەندە ٩٠ تۆن لە ڕۆژێکدا ژمارەیەکی گەورە دەردەکەوێت، بەڵام زاناکان دڵنیایی دەدەن کە ئەم بڕە لە چاو کێشی گشتی بەرگەهەوای زەوی کە زیاتر لە ٥ کوادریلۆن تۆنە، زۆر کەمە و زەوی لە هیچ مەترسییەکی نەمانی هەوادا نییە لە ئاییندەیەکی نزیکدا.
لێکۆڵینەوە لەم دیاردەیە یارمەتی زاناکان دەدات تێبگەن بۆچی هەسارەی ڤینۆس بەرگەهەوایەکی ئەستوور و ژەهراوی هەیە، لە کاتێکدا مەریخ زۆربەی هەواکەی لەدەستداوە، ئەمەش پەیوەندی بە هێزی مەیدانی موگناتیسی و چالاکییەکانی خۆرەوە هەیە.
ئەم لێچوونە هێواشە بیرخەرەوەی ئەوەیە کە زەوی سیستمێکی داخراو نییە و بەردەوام لەگەڵ ژینگەی دەوروبەری لە بۆشایی ئاسماندا لە کارلێکدایە، کە ئەمەش کاریگەری لەسەر مانگە دەستکردەکان و پەیوەندییەکان و تەنانەت مانەوەی ژیان لەسەر زەوی لە ماوەیەکی زۆر درێژخایەندا هەیە.
سەرچاوە: ئاژانسی گەردوونی ئەوروپی (ESA)
PM:09:45:16/02/2026