شێری سپی دەگەڕێتەوە؛ هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ پاراستنی ئەم جۆرە دەگمەنە چڕ دەکرێنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە هەنگاوێکی گەورە و مێژووییدا بۆ پاراستنی ژیانی کێوی، کۆمەڵەیەک لە شێری سپی دەگمەن، دوای چەندین ساڵ مانەوە لە دیلی و ژێر چاودێری، گوازرانەوە بۆ ناوچەیەکی پارێزراوی فراوان لە پەراوێزی یەکێک لە بەناوبانگترین پارکە نیشتمانییەکانی ئەفریقا. ئەم ئاژەڵانە کە بەهۆی بازدانی جێنەتیکییەوە ڕەنگیان سپییە، لەلایەن ڕێکخراوی جیهانی بۆ پاراستنی شێری سپی (Global White Lion Protection Trust) گواستراونەتەوە بۆ زێدی باوباپیرانیان، ئەمەش لەژێر چاودێرییەکی توندی زانستیدا ئەنجامدراوە.

پڕۆسەی گواستنەوەکە کە لەم مانگەدا بەڕێوەچوو، بریتی بوو لە ئازادکردنی بەلایەنی کەمەوە چوار شێری سپی پێگەیشتوو بۆ ناوچەیەکی فراوان لە نزیک پارکی نیشتمانی "تیمباڤاتی" و "کۆمەڵگەی کروگەر". ئەم ناوچەیە دەرفەتێکی زێڕین بۆ شێرەکان دەڕەخسێنێت تاوەکو دەستیان بە نێچیرە سروشتییەکان بگات و بتوانن لە ژینگەیەکی فراواندا پێکهاتە کۆمەڵایەتییە کێوییەکانی خۆیان دروست بکەنەوە. شارەزایانی ژینگە پێیان وایە ئەمە خاڵێکی وەرچەرخانە لە گەڕاندنەوەی شێری سپی، بەتایبەت دوای ئەوەی بۆ چەندین دەیە بەهۆی ڕاوکردنی بێسەروبەر و لەدەستدانی نشینگە، ئەم جۆرە ئاژەڵانە گەیشتبوونە لێواری لەناوچوون.

شێری سپی جیاوازە لە ئاژەڵی "ئالبینۆ" (بێ ڕەنگ)، بەڵکو جۆرێکی زۆر دەگمەنی شێرە کە خاوەن جێنەتیکی تایبەت بە خۆیەتی. لە ڕابردوودا بەهۆی دەستوەردانی مرۆڤەوە خەریک بوو بە تەواوی لە سروشتدا بنبڕ ببن، بەڵام ئێستا گەڕانەوەیان بۆ ژینگەی ڕەسەنی خۆیان بە وردی چاودێری دەکرێت. ئەم سەرکەوتنە نەک تەنها مژدەیەکە بۆ زیندووکردنەوەی جۆرێکی دەگمەن، بەڵکو نیشانەی سەرکەوتنی مۆدێلە هاوبەشەکانی پاراستنی ژینگەیە لە نێوان ڕێکخراوەکان و حکومەتەکاندا.

لە ڕووی مێژوویی و کولتوورییەوە، شێری سپی پێگەیەکی پیرۆزی لای کۆمەڵگە ناوخۆییەکانی ئەفریقا هەیە. لە ئەفسانە کۆنەکاندا وەک "منداڵانی خوای خۆر" ناویان براوە، ئەمەش وای کردووە پاراستنیان تەنها ڕەهەندێکی زانستی نەبێت، بەڵکو ڕەهەندێکی مرۆیی و کولتووری قووڵیشی هەبێت کە هانی خەڵکی ناوچەکە دەدات بە پەرۆشەوە بەشداری لە پاراستنیاندا بکەن.

کۆنسێرڤاتۆران ئومێدەوارن کە ئەگەر ئەم گروپە بتوانن بە شێوەیەکی سروشتی زاوزێ بکەن و نەوەی نوێ بخەنەوە، ببێتە هاندەرێک بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوشێوە بۆ ئاژەڵە گۆشتخۆرە گەورەکانی تری ئەفریقا کە مەترسی لەناوچوونیان لەسەرە. ئەم هەوڵە نیشانی دەدات کە مرۆڤ دەتوانێت ئەو زیانانەی بە سروشتی گەیاندووە، جارێکی تر قەرەبوویان بکاتەوە.

سەرچاوە: ئاژانسە نێودەوڵەتییەکانی هەواڵ

PM:07:16:01/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 56 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌