نەخشاندنێکی نوێ دەریدەخات: دەسەڵاتی میسری کۆن تەنها لەسەر ڕووباری نیل نەبووە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

نەخشاندنێکی سەر بەرد کە تەمەنی ٥٠٠٠ ساڵە و بەم دواییانە لە ناوچەی سینای میسر شیکردنەوەی بۆ کراوە، تەحەدای تێڕوانینە کلاسیکییەکان دەکات دەربارەی سنووری دەسەڵاتی میسری کۆن. ئەم نەخشاندنە هێمای پاشایەتییەکان لە ناوچەیەکی زۆر دوور لە دۆڵی نیل نیشان دەدات.

توێژەران لەو بڕوایەدان کە ئەم وێنەیە گوزارشت لە یەکێک لە یەکەمین فەرمانڕەواکانی میسر دەکات کە دەسەڵاتی خۆی بەسەر خاکە دوورەدەستەکاندا سەپاندووە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کۆنتڕۆڵی سیاسی و هێمایی میسر زۆر فراوانتر بووە لەوەی پێشتر لە بەڵگەنامە مێژووییەکاندا تۆمار کراوە.

شێوازی نەخشاندنەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێکی پێش یەکگرتنی میسر، ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت کە پێکهاتەی دەسەڵات و ناسنامەی نیشتمانی زۆر زووتر لەوەی مێژوونووسان بیری لێ دەکەنەوە، دروست بووە. هەروەها ئاماژەیە بۆ بوونی گەڕان، بازرگانی، یان تەنانەت بوونی سەربازی لەو ناوچە دوورانەدا.

میسری کۆن هەمیشە وەک شارستانییەتێکی بەستراوە بە ڕووبار دەبینرا، بەڵام ئەم دۆزینەوەیە وێنەیەکی جیاوازمان نیشان دەدات کە پڕە لە تەماع، فراوانخوازی و دروستبوونی دەوڵەتێکی بەهێز لە قۆناغە زۆر سەرەتاییەکاندا.

ئەم دۆزینەوەیە بانگهێشتنامەیەکە بۆ دووبارە پشکنینەوەی ئەوەی چۆن شارستانییەتە دێرینەکان سنوور، دەسەڵات و کاریگەری خۆیان پێناسە کردووە.

سەرچاوە: Ancient History Encyclopedia, Near East Archaeology Review, Cultural Times

PM:08:17:31/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌