کۆنترین تابلۆی ئەشکەوت لە جیهاندا مێژووی داهێنانی مرۆیی دەباتە دواوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە ئەشکەوتێکی دوورەدەست لە دوورگەی "مونا" لە ئەندەنوسیا، زانایان هونەرێکی سەر دیوارەکانیان ناساندووەتەوە کە ڕەنگە کۆنترین بێت تا ئێستا دۆزرابێتەوە، ئەمەش وای کردووە مێژوونووسان دووبارە بیر بکەنەوە کە کەی و لە کوێ بیرکردنەوەی هێمایی مرۆڤ دەستی پێکردووە.

ئەم کارە هونەرییە، کە باوەڕ وایە تەمەنی زیاتر لە ٦٠ هەزار ساڵ بێت، هێمای ئەبستراکت و وێنەی ئاژەڵان نیشان دەدات کە بە بەکارهێنانی ڕەنگی کانزایی دروست کراون. تەکنیکە پێشکەوتووەکانی دیاریکردنی تەمەن، ئەم مێژووە سەرسوڕهێنەرەیان بۆ وێنەکان پشتڕاست کردووەتەوە.

ئەم دۆزینەوەیە ئەو باوەڕە کۆنە تێکدەشکێنێت کە دەیگوت هونەری هێمایی سەرەتایی تەنها لە ئەوروپا سەری هەڵداوە. لە جیاتی ئەوە، پشتگیری لەو بیرۆکەیە دەکات کە داهێنان و بیرکردنەوەی ئەبستراکت بە شێوەیەکی هاوکات لە چەندین ناوچەی جیاوازی جیهاندا گەشەی کردووە.

ئەمە دەریدەخات کە مرۆڤە سەرەتاییەکان خاوەنی لێهاتوویی ئاڵۆزی پەیوەندیکردن و دەربڕینی کلتووری بوون زۆر زووتر لەوەی کە ئێمە پێشتر بۆمان دانابوون. هونەر بۆ مرۆڤی کۆن تەنها کات بەسەربردن نەبووە، بەڵکو ڕەفتارێکی بنەڕەتی و پێویست بووە بۆ ژیان.

زانایان پێیان وایە ئەم دۆزینەوەیە بە هەمیشەیی چیرۆکی پەرەسەندنی مرۆڤ و سەرچاوەکانی کلتوور دەگۆڕێت و پێناسەیەکی نوێ بۆ "مرۆڤی داهێنەر" دادەڕێژێتەوە.

سەرچاوە: Al Jazeera Culture, Human Origins Project, World Archaeology Network

PM:08:16:31/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌