نێڵسۆن ماندێلا؛ پەیامبەری ئاشتی و ڕزگارکەری ئەفریقای باشوور

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

نێڵسۆن ماندێلا، ناسراو بە "مادیبا"، یەکێکە لە گەورەترین ڕێبەرانی سیاسی مێژووی نوێ کە توانی بەبێ پەنابردن بۆ شەڕی ناوخۆیی، کۆتایی بە ڕژێمی ڕەگەزپەرستی لە ئەفریقای باشوور بهێنێت. ئەو بوو بە سیمبوولی جیهانی بۆ ئازادی، خۆڕاگری و یەکسانی نێوان مرۆڤەکان.

ماندێلا بەهۆی تێکۆشانە سیاسییەکانی دژی چەوساندنەوە، ٢٧ ساڵی تەمەنی لە زیندانەکاندا بەسەر برد، بەڵام هەرگیز کۆڵی نەدا. لە ساڵی ١٩٩٠ ئازاد کرا و دوای چوار ساڵ لە یەکەم هەڵبژاردنی دیموکراسیدا بوو بە یەکەم سەرۆکی ڕەشپێست. ئەوەی ماندێلای کردە جێگەی ڕێزی جیهان، ڕۆحی لێبوردەیی بوو؛ ئەو دوای دەسەڵات گرتنە دەست، داوای لێبوردنی کرد نەک تۆڵەکردنەوە.

لە ماوەی سەرۆکایەتیدا، ماندێلا کاریکرد بۆ یەکخستنی گەلێکی دابەشکراو و نەهێشتنی هەژاری، هەروەها خەڵاتی نۆبڵی بۆ ئاشتی پێبەخشرا. ئەو تەنها یەک خول لە دەسەڵات مایەوە و دواتر بە ئارەزووی خۆی وازی لە سەرۆکایەتی هێنا بۆ ئەوەی نموونەیەکی باڵای دیموکراسی بۆ وڵاتەکەی و کیشوەری ئەفریقا جێبهێڵێت.

نێڵسۆن ماندێلا لە ساڵی ١٩١٨ لە گوندێکی بچووکی ئەفریقای باشوور لە بنەماڵەیەکی ناودار لەدایکبووە. لە گەنجیدا یاسای خوێندووە و بووەتە یەکێک لە یەکەمین پارێزەرە ڕەشپێستەکان، هەر لەو کاتەوە هەستی بە نادادی بەرامبەر گەلەکەی کرد و تێکەڵ بە خەباتی سیاسی بوو لە ڕیزەکانی کۆنگرەی نیشتمانی ئەفریقا.

ماندێلا لە ساڵی ٢٠١٣ لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، بەڵام میراتە مەعنەوییەکەی هەمیشە زیندووە. ئەو بە جیهانی گوت کە مرۆڤەکان بە ڕقەوە لەدایک نابن، بەڵکو فێری دەبن، و ئەگەر بتوانن فێری ڕق ببن، دەتوانرێت فێری خۆشەویستیش بکرێن.

سەرچاوە: کتێبی "ڕێگەی درێژی ئازادی" و ئەرشیفی بی بی سی