دۆزینەوەی گەورەترین بەندەری ونبووی ڕۆما لەژێر زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئیتاڵیادا

وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان

شوێنەوارناسان پاشماوەی بەندەرێکی دەریایی زەبەلاحیان دۆزییەوە کە بۆ چەندین سەدە لەژێر کێڵگە کشتوکاڵییەکانی نزیک کەناراوەکانی ئیتاڵیا شارابووەوە. ئەم دۆزینەوەیە نەک هەر نەخشەی مێژوویی ناوچەکە دەگۆڕێت، بەڵکو تێگەیشتنی ئێمە بۆ هێزی ئابووری و لۆجستی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمان لە سەردەمی زێڕینیدا بە تەواوی قووڵتر دەکاتەوە.

تیمە نێودەوڵەتییەکە بە بەکارهێنانی ڕاداری پێشکەوتووی دزەپێکەری زەوی و وێنەی مانگە دەستکردەکان، توانییان شوێنی بەردە گەورەکانی کەناراوەکە، کۆگا زەبەلاحەکانی هەڵگرتنی کەلوپەل، و سیستەمێکی ئاڵۆزی کەناڵە ئاوییەکان بدۆزنەوە. ئەم بەندەرە بە لقێکی لەبیرکراوی ڕووباری "تیبەر"ەوە بەستراوەتەوە، کە ڕێگەی داوە کەشتییە بارهەڵگرەکان ڕاستەوخۆ بچنە ناو جەرگەی بازرگانییەوە.

دۆزینەوەی هەزاران پارچە گۆزەی شکاو و دراوە کۆنەکان دەیسەلمێنن کە ئەم شوێنە ناوەندێکی سەرەکی بووە بۆ دابینکردنی خۆراک بۆ شاری ڕۆما، کە لەو سەردەمەدا پتر لە ملیۆنێک دانیشتووی هەبووە. پسپۆڕان دەڵێن ئەم بەندەرە ڕۆڵی سەرەکی هەبووە لە گواستنەوەی گەنم و زەیتی زەیتوون، کە دوو ماددەی سەرەکی بوون بۆ ڕێگری کردن لە برسێتی و پشێوی سیاسی لە ناو پایتەختدا.

مێژوونووسان پێشتر گومانیان هەبوو کە ئایا ڕۆمانییەکان توانیویانە سیستەمێکی ئەوەندە ئاڵۆزی دەریایییان هەبێت، چونکە زۆرێک لە بەندەرەکان بەهۆی لافاو و گۆڕانی سروشتی زەوییەوە لەناو چووبوون. ئەم سایتە شوێنەوارییە نوێیە نەک هەر ڕاستی نوسراوە مێژووییەکان دەسەلمێنێت، بەڵکو تەکنیکە ئەندازیارییە بەرزەکانی ڕۆمانییەکان لە دروستکردنی دیوارە بەردینەکاندا نیشان دەدات کە تا ئێستاش ماونەتەوە.

لە ئێستادا کار لەسەر ئەوە دەکرێت کە ئەم ناوچە کشتوکاڵییە بگۆڕدرێت بۆ پارکێکی شوێنەواری نێودەوڵەتی. ئەم دۆزینەوەیە دەبێتە سەرچاوەیەکی نوێ بۆ خوێندنی مێژووی بازرگانی دەریای ناوەڕاست و نیشانی دەدات کە چۆن شارستانیەتە کۆنەکان توانیویانە تۆڕێکی جیهانیی بازرگانی دروست بکەن کە هاوشێوەی سیستمەکانی ئەمڕۆ بێت.

سەرچاوە: وەزارەتی ڕۆشنبیری ئیتاڵیا و ڕاپۆرتەکانی زانکۆی سۆربۆن.

PM:07:01:25/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 8 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌