شارستانییەتێکی لەبیرکراو لە ڕێگەی DNAـەوە دەدۆزرێتەوە

وێسیگە ستایل - سۆلین عوسمان

لێکۆڵینەوەیەکی جیناتی گەورە و بەرفراوان، بەڵگەی شارستانییەتێکی دێرینی پێشتر نەناسراوی ئاشکرا کردووە کە لە ناو DNAـی دانیشتوانی مۆدێرنی جیهاندا وەک کۆدێکی نادیار پارێزراوە.

زانایان لە کاتی شیکردنەوەی نمونە جیناتییە دێرین و مۆدێرنەکان، تێبینی نیشانەیەکی تایبەتیان کرد کە نەدەتوانرا بە هیچ گرووپێکی مێژوویی ناسراوەوە ببەسترێتەوە، ئەمەش گومانی دروستبوونی شارستانییەتێکی تری لایان دروست کرد.

لێکۆڵینەوەی زیاتر دەریخست کە گروپێکی جیاوازی دانیشتووان هەبووە کە ڕۆژێک گەشەیان کردووە، تێکەڵی کلتوورە دراوسێکان بوون و دواتر وەک ناسنامەیەکی سەربەخۆ ون بوون یان لە ناو گەلانی تردا توایونەتەوە. داتا جیناتییەکان ئاماژە بە ڕێکخستنی کۆمەڵایەتی پێشکەوتوو و جوڵەی فراوانی ئەو مرۆڤانە لە نێوان ناوچە جیاوازەکاندا دەکەن. ئەم دۆزینەوەیە ڕێگەیەکی نوێ و سەرسوڕهێنەرە بۆ خوێندنەوەی مێژوو بەبێ پشت بەستن بە نووسراوەکان.

مێژووی تەقلیدی زۆرجار پشت بە شوێنەوار و دەقەکان دەبەستێت کە ڕەنگە تێکبچن یان لایەنگرییان تێدا بێت، بەڵام توێژینەوەی جیناتی ئەرشیفێکی جێگرەوە و بێلایەن پێشکەش دەکات کە لە ناو بایۆلۆژیای مرۆڤدا وەک ئەمانەتێک ماوەتەوە.

توێژەران دەڵێن ئەم پێشکەوتنە زانستییە نیشانی دەدات چۆن دەتوانین مێژووە ونبووەکان بگێڕینەوە و دەنگ بدەینەوە بەو شارستانییەتانەی کە لە یادەوەرییەکان و لاپەڕەکانی مێژوو سڕابوونەتەوە.

ئەم لێکۆڵینەوەیە پشت بە زنجیرەی جیناتی، توێژینەوەکانی مێژووی دانیشتووان و شیکارییە مێژووییەکان دەبەستێت.

PM:09:43:18/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 76 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌