پاپای؛ پاڵەوانە ڕاستەقینەکەی نێو دڵی منداڵان کە 

مێژووی کارتۆنی گۆڕی

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان 

بۆ چەندین نەوە، "پاپای" تەنها ناوێکی کارتۆنی نەبوو، بەڵکو هێمایەک بوو بۆ سەرکەوتن بەسەر مەحاڵەکاندا و بەرگریکردن لە لاوازەکان. ئەم مەلەوانە ڕەق و تەقەی کە بە قتویەک سپێناخ دەبووە خاوەن هێزێکی بێوێنە، توانی نەک هەر لەسەر شاشەکان، بەڵکو لە واقیعی ژیانی ملیۆنان کەسدا لە سەرتاسەری جیهان گۆڕانکاری دروست بکات. پاپای وەک دیاردەیەکی کلتووری، توانی چەمکی "هێزی جەستەیی" ببەستێتەوە بە "تەندروستی و خۆراک"، ئەمەش وایکرد ببێتە یەکێک لە کاریگەرترین کارەکتەرە خەیاڵییەکان کە تا ئێستا لە مێژووی مرۆڤایەتیدا دروستکرابن.

زۆر کەس نازانن کە کارەکتەرەکانی "پاپای" و هاوسەرەکەی "زەیتوون" (Olive Oyl)، بەرهەمی خەیاڵێکی پەتی نەبوون، بەڵکو لە دوو کەسایەتیی ڕاستەقینەی ناوچەی "چیستەر" لە ویلایەتی ئیلینۆی ئەمریکا وەرگیراون. ئێلزی کریسلەر سیگار، دروستکەری ئەم کارتۆنە، کارەکتەری پاپای لە کەسایەتییەک بە ناوی "فرانک فیگل" وەرگرتووە کە بە "ڕۆکی" ناسرابوو. فیگل پیاوێکی مەلەوانی خانەنشین و شەڕکەرێکی ناوخۆیی بووە کە هەمیشە پیپێکی بە دەمەوە بووە و بە ئازایەتی و هێزەکەی لە ناوچەکەدا ناوبانگی هەبووە. هەروەها زەیتوونیش لە ژنێک بە ناوی "دۆرا پاسکێل" وەرگیراوە، کە خاوەنی باڵایەکی بەرز و جەستەیەکی باریک و شێوازێکی تایبەت بووە لە پۆشاکدا، کە ڕێک هاوشێوەی ئەو کارەکتەرە بووە کە ئێمە لە شاشەکانەوە بینیمان.

لە سەردەمی "دڵتەنگییە مەزنەکە"ی ئەمریکادا (The Great Depression) لە ساڵانی ١٩٣٠، پاپای ڕۆڵێکی بێوێنەی لە پەروەردە و پاراستنی تەندروستی منداڵاندا گێڕا. لەو کاتەدا کە هەژاری و کەمیی خۆراک باڵی بەسەر وڵاتدا کێشابوو، حکومەت و ناوەندە تەندروستییەکان پێویستیان بە ڕێگەیەک بوو بۆ هاندانی منداڵان بۆ خواردنی ئەو سەوزەواتانەی کە هەرزان و دەوڵەمەند بوون بە ماددە خۆراکییەکان. کارەکتەری پاپای بووە فریادڕەسی ئەم کێشەیە؛ بەهۆی ئەوەی پاپای دوای خواردنی سپێناخ دەبووە خاوەن هێزێکی جادوویی، ڕێژەی خواردنی سپێناخ لەلایەن منداڵانەوە لە ئەمریکا بە ڕێژەی ٣٣٪ زیادی کرد. ئەمەش وایکرد کە سپێناخ ببێتە سێیەم خۆراکی پەسەند لای منداڵان دوای ئایسکرێم و تورکە (Turkey)، و ئەم کاریگەرییە تا چەندین دەیەی دوای ئەوەش بەردەوام بوو.

ئەو کاریگەرییە گەورەیەی پاپای لەسەر کۆمەڵگە و ئابووری هەیبوو، وایکرد ببێتە یەکەم کارەکتەری کارتۆنی لە مێژووی جیهاندا کە پەیکەری بۆ دروستبکرێت. لە ساڵی ١٩٣٧دا، کشتوکاڵکارانی سپێناخ لە شارۆچکەی "کریستاڵ سیتی" لە ویلایەتی تەکساس، پەیکەرێکی گەورەیان بۆ پاپای بەرزکردەوە وەک نیشانەیەک بۆ سوپاسگوزاری و ڕێزلێنان لەو کارەکتەرەی کە پیشەسازییەکەیانی لە فەوتان ڕزگار کرد و بووە هۆی بوژانەوەی داراییان. ئەمە ڕووداوێکی مێژوویی بوو، چونکە پێشتر هیچ کارەکتەرێکی کارتۆنی نەگەیشتبووە ئەو ئاستەی کە وەک کەسایەتییەکی نیشتمانی و مێژوویی لە مەیدانە گشتییەکاندا پەیکەری بۆ دابنرێت.

لە کۆتاییدا، پاپای تەنها وێنەیەکی ڕەنگاوڕەنگی سەر شاشەکان نەبوو، بەڵکو نموونەیەکە بۆ ئەوەی چۆن هونەر و کارتۆن دەتوانن کاریگەریی قووڵ لەسەر کلتوور و ڕەفتاری مرۆڤەکان دروست بکەن. ئەو کارەکتەرەی کە لە مەلەوانێکی شەڕکەری ڕاستەقینەوە سەرچاوەی گرتبوو، توانی ببێتە مامۆستایەکی نافەرمی بۆ ملیۆنان منداڵ، فێری کردین کە هێزی ڕاستەقینە لە پاراستنی خۆشەویستان و پەیڕەوکردنی ژیانێکی تەندروستدایە. یادەوەرییەکانی پاپای و بۆنی سپێناخ، تا هەتایە وەک بەشێکی شیرین و پڕ لە وانە لە مێژووی سینەما و ئەنیمەیشندا دەمێننەوە.

سەرچاوە : ئەرشیفی مێژوویی کۆمپانیای کینگ فیچەرز و بەڵگەنامە کلتوورییەکانی ئەمریکا.

AM:11:42:18/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 104 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌