لە "بەلەمی مەرگ"ەوە بۆ "ئاوازی ژیان"؛ لە نێو جەرگەی زیندانێکی ئیتاڵیاوە پەیامێکی مرۆیی جیهانی بڵاودەکرێتەوە
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
لە زیندانی "ئۆپێرا" لە شاری میلانی ئیتاڵیا، پڕۆژەیەکی بێوێنەی هونەری و مرۆیی سنوورەکانی زیندان و دەریای بەزاندووە، کاتێک تەختەی شکاو و کۆنی ئەو بەلەمانەی کۆچبەرانیان لە دەریای ناوەڕاستەوە دەگواستەوە، گۆڕدراون بۆ ئامێری میوزیکی ناوازە. ئەم پڕۆژەیە کە ناوی لێنراوە "گۆڕانکاری"، تەنیا دروستکردنی ئامێر نییە، بەڵکو گۆڕینی چیرۆکەکانی مەرگ و نائومێدییە بۆ ئاوازی هیوا و ژیانەوە، کە تێیدا زیندانییان بە دەستە سزادراوەکانیان، رووحی نوێ دەکەنەوە بە بەر پاشماوەی ئەو بەلەمانەی هەزاران کۆچبەریان تێدا خنکاوە.
ئەم دەستپێشخەرییە ستراتیژییە ئامانجی ئەوەیە کە کەرەستە فڕێدراو و بێبایەخەکان بکاتە ئامێری میوزیکی مۆدێرن و بەنرخ، لە هەمان کاتدا زیندانییان لە کەسانی دابڕاو لە کۆمەڵگەوە بگۆڕێت بۆ وەستا و پیشەگەری لێهاتوو. پڕۆسەکە بەشێکە لە بەرنامەیەکی فراوانتری چاکسازی کە تێیدا زیندانییان فێری هونەری وردی دروستکردنی ڤیۆلین و چێلۆ دەبن، ئەمەش وەک هێمایەک بۆ ئەوەی کە هەموو مرۆڤێک و هەموو شتێک شایستەی چانسی دووەمە بۆ ئەوەی شتێکی جوان پێشکەشی جیهان بکات.
لە کۆنسێرتێکی شکۆداردا کە لەناو دیواری زیندانەکەدا بەڕێوەچوو، ریکاردۆ مۆتی، یەکێک لە بەناوبانگترین مایسترۆکانی جیهان، رێبەرایەتیی ئۆرکێسترایەکی گەنجانی کرد. ئەو ئامێرانەی لەم نمایشەدا بەکارهێنران، نەک تەنیا دەنگیان جیاواز بوو، بەڵکو رەنگەکانیشیان گەواهی مێژووەکەیان بوون؛ رەنگی شین و سەوز و زەردی کاڵبووەوەی بەلەمەکان هێشتا بە ئامێرەکانەوە دیار بوون. مۆتی لە لێدوانێکی کاریگەردا رایگەیاند، ئەم ئامێرانە لەو تەختە دارانە دروستکراون کە رۆژێک لە رۆژان خەڵکیان بەرەو خەونی دیموکراسی و ژیانێکی باشتر دەگواستەوە، و ئێستا لە رێگەی میوزیکی کلاسیکی ئاوازدانەرانی وەک ڤیڤاڵدی و ڤێردی، ئەو خەونانە دەژەننەوە.
زیندانی ئۆپێرا کە دەکەوێتە باشووری میلان، شوێنی حەوانەوەی پتر لە 1,400 زیندانییە، کە لە نێوانیاندا 101 ئەندامی مەترسیداری مافیا هەن و لەژێر توندترین چاودێری ئەمنیدا دەژین. بەلەمانەی بۆ کارگەی دارتاشی زیندانەکە دەگوازرێنەوە، زۆرجار پاشماوەی وەک پێڵاو و کەلوپەلی کۆچبەرانیان پێوەیە؛ ئەمەش یادگارییەکی تاڵە لەو دەیان هەزار مرۆڤەی کە بەپێی ئامارە فەرمییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە ساڵی 2014ـەوە لە کاتی هەوڵدان بۆ پەڕینەوە لە دەریای ناوەڕاست بەرەو ئەورووپا، بوونەتە قوربانی و بێسەروشوێن بوون.
لە کۆتایی نمایشەکەدا، ریکاردۆ مۆتی هەستەکانی خۆی بەمشێوەیە دەربڕی و گوتی: "بینینی ئەم زیندانییانەی کە لێرە سزاکانیان بەسەر دەبەن، لەکاتێکدا بەو پەڕی ئارامی و تامەزرۆییەوە لە ڕێگەی میوزیکەوە بەدوای هاوسەنگی و تەباییدا دەگەڕێن، ئەزموونێکی مرۆیی زۆر قووڵ بوو بۆ من". ئەم پڕۆژەیە تەنیا کۆنسێرتێک نەبوو، بەڵکو بەڵگەیەک بوو لەسەر ئەوەی کە هونەر دەتوانێت لە نێوان مەرگ و ژیان، و لە نێوان زیندان و ئازادیدا، پردێکی پڕ لە ئاشتی و مرۆڤایەتی بونیاد بنێت.
سەرچاوە: ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز (Reuters) و فرانس پرێس (AFP)