فیلمی Se7en لە سی ساڵەی تەمەنیدا: بۆچی شاکارە تاریکەکەی دەیڤید فینچەر هێشتا مۆتەکەی سینەمای مۆدێرنە؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

سی ساڵ بەسەر یەکەم نمایشی فیلمی "Se7en" تێدەپەڕێت، بەڵام ئەم بەرهەمە هێشتا بەو قورساییە ئەخلاقییەی کە هەیەتی، بینەرانی خۆی دەشڵەژێنێت و وەک شاکارێکی بێ وێنە ماوەتەوە. فیلمە تریلەرەکەی ساڵی ١٩٩٥ی دەیڤید فینچەر، کە هەریەک لە براد پیت و مۆرگان فریمەن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، ئێستا لەلایەن ڕەخنەگران و قوتابخانە باڵاکانی سینەماوە وەک بەرهەمێکی "پێناسەکەرەوە" سەیر دەکرێت، کە توانی زمانی سینەمای تاوانکاریی دەروونی بە تەواوی بگۆڕێت.

لە سەردەمێکدا کە فیلمە تریلەرەکانی هۆڵیوود زیاتر پشتیان بە دیمەنی ڕووکەش و وروژێنەری گەورە دەبەست، "Se7en" ڕێگەیەکی جیاوازی گرتەبەر؛ ڕێگەی بێدەنگییەکی پڕ لە ترس، دڵەڕاوکێی بەردەوام و تاریکییەکی فەلسەفی قووڵ. چیرۆکەکە باس لە دوو پۆلیسی نەهێشتنی تاوان دەکات کە بەدوای بکوژێکی زنجیرەییدا دەگەڕێن، ئەو بکوژەی تاوانەکانی لەسەر بنەمای "حەوت گوناهە کوشندەکە" ئەنجام دەدات. ئەم گەشتە خوێناوییە بینەر ناچار دەکات ڕووبەڕووی پرسیارە هەرە بێزارکەرەکان بێتەوە دەربارەی دادپەروەری، بێباکی کۆمەڵگا و سنوورەکانی ڕەوشت لە جیهانێکدا کە بەرەو داڕمان دەچێت.

ئەوەی وای کردووە "Se7en" دوای سێ دەیە هێشتا بە زیندوویی بمێنێتەوە، تەنها کۆتاییە شۆککەر و ناوازەکەی نییە، بەڵکو ئەو ئەتمۆسفەرەیە کە فینچەر دروستی کردووە. شارێکی بێ ناو کە هەمیشە بارانی لێ دەبارێت، ڕەنگە کز و تەڵخەکان، و ئەو شوێنە تەنگانەی کە هەستی خنکان بە مرۆڤ دەبەخشن، جیهانێک وێنا دەکەن کە لە ڕووی ئەخلاقییەوە ماندوو و بێهێز بووە. وردکارییە سەرسوڕهێنەرەکانی فینچەر لە وێنەگرتن و دیزاینی دەنگدا، بینەر پەلکێشی ناو هەمان ئەو بێئومێدییە دەکەن کە کارەکتەرەکان تێیدا دەژین؛ بەمەش فیلمەکە تەنها چیرۆکی دۆزینەوەی بکوژێک نییە، بەڵکو ئەزموونکردنی ئازارێکی دەروونییە.

لە کاتی دەرچوونیدا، فیلمەکە بینەرانی تووشی شۆک کرد و ڕەخنەگرانیش بەسەر دوو بەرەدا دابەش بوون، بەڵام زۆری نەخایاند بوو بە فیلمێکی "کەڵت" و مێژوویی. بە تێپەڕبوونی کات، کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر نەوەیەکی نوێی فیلمسازان دروست کرد، لە زنجیرە پۆلیسییەکانەوە تا دەگاتە دراما تەلەفزیۆنییە ئاستبەرزەکان، و شێوازێکی نوێی لە تریلەری تاریک و قووڵ دامەزراند کە تێیدا لایەنی دەروونی مرۆڤ لە پێش هەموو شتێکەوەیە.

ئەمڕۆ، "Se7en" تەنها وەک کات بەسەربردن یان فیلمێکی تاوانکاری سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک شرۆڤەیەکی کولتووری قووڵ دەخوێندرێتەوە؛ لێکۆڵینەوەیەکە لەو دڵەڕاوکێیانەی لە کۆتایی سەدەی بیستەمدا هەبوون و هێشتا ڕەنگدانەوەی ترسەکانی مرۆڤی مۆدێرنن. ڕەنگە ڕەتکردنەوەی فیلمەکە بۆ پێشکەشکردنی هەر جۆرە ئارامی و دڵنەواییەک بە بینەر، هەر ئەوە بێت کە وای کردووە بۆ هەمیشە لە مێژووی سینەمادا بە نەمری بمێنێتەوە.

سەرچاوە: گۆڤاری Sight & Sound - پەیمانگای فیلمی بەریتانی (BFI)

PM:11:06:13/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 408 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌