ڕاستییەک کە مرۆڤ بێزار دەکات؛ مشتومڕەکان لەسەر توندوتیژییە "زۆر ڕاستەقینەکان" لە یارییە ڤیدیۆییەکاندا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

 

لەگەڵ زیادبوونی چاوەڕوانییەکان بۆ بڵاوکردنەوەی یاری "Grand Theft Auto 6"، مشتومڕێکی فراوان لەسەر وێناکردنی توندوتیژی بە شێوەیەکی زۆر ڕاستەقینە لە یارییە مۆدێرنەکاندا سەریهەڵداوە. هەرچەندە ئەم زنجیرە یارییە مێژوویەکی درێژی لە تەنز و جیهانی تاوانکاریدا هەیە، بەڵام ئێستا ڕەخنەگران دەپرسن ئایا پێشکەوتنی گرافیک، ژیری دەستکرد و بزوێنەرە فیزیاییەکان، توندوتیژییە کارلێککارەکان (interactive violence) ناگەیەننە ناوچەیەکی مەترسیدار و ناڕەحەتکەر؟

دوایین ترایلەر و گرتە دزەپێکراوەکانی یارییەکە ئاماژە بە ئاستێکی هێندە بەرز لە ڕاستی دەکەن کە سنووری نێوان ئەزموونی گریمانەیی و جیهانی ڕاستەقینەی لێڵ کردووە. دەربڕینی دەموچاو، جوڵەی جەستە و کاردانەوەی ژینگەیی هێندە لە مرۆڤی ڕاستەقینە دەچن، بووەتە هۆی نیگەرانی دەروونناسان و دایکان و باوکان سەبارەت بە سڕبوونی هەستی (desensitization) یاریزانان و دروستبوونی ماندوێتی ئەخلاقی بەرامبەر بە دیمەنە خوێناوییەکان.

گەشەپێدەرانی یارییەکان بەرگری لە کارەکانیان دەکەن و دەڵێن ئەم ڕاستیخوازییە (realism) چیرۆکخواندن و چوونە ناو کەشی یارییەکە قووڵتر دەکات و دەرفەت دەدات کارەکتەری ئاڵۆزتر دروست بکرێن. ئەوان دەڵێن فیلم و دراماکانیش مێژوویەکی درێژیان لە دیمەنی گرافیکی توندوتیژدا هەیە، بەڵام جیاوازییەکە لێرەدایە کە یاری ڤیدیۆیی پێویستی بە بەشداری چالاکانەی یاریزان هەیە، ئەمەش پرسیار دروست دەکات کە ئایا دووبارەکردنەوەی توندوتیژی لەناو یارییەکەدا چۆن کار دەکاتە سەر بەزەیی و ڕەفتاری مرۆڤ لە ژیانی ڕاستەقینەدا.

تەنانەت هەندێک لە ناوخۆی پیشەسازییەکەش هەست بە نائارامی دەکەن و دەڵێن "ڕاستیخوازیی زیاتر" هەمیشە بە واتای "مانای قووڵتر" نایەت. ژمارەیەکی زۆر لە یاریزانانیش داوا دەکەن داهێنانەکان زیاتر لەسەر قووڵیی چیرۆک و بژاردەکان بێت نەک تەنها لەسەر زیادکردنی دیمەنە خوێناوییەکان.

ئەم مشتومڕە نیشانەی وەرچەرخانێکی کلتورییە لە جیهانی گەیمینگدا، کە تێیدا تەکنەلۆژیا بە خێراییەکی زۆرتر لە ڕەچاوکردنی لایەنە ئەخلاقییەکان هەنگاو دەنێت. ئەوەی دەمێنێتەوە بیبینین ئەوەیە کە ئایا گەشەپێدەران خۆیان سنوورێک بۆ کارەکانیان دادەنێن یان ڕووبەڕووی گوشاری گشتی دەبنەوە، بەڵام گفتوگۆ لەسەر بەرپرسیارێتی و ڕاستیخوازیی یارییەکان بەم نزیکانە دانەمرکێتەوە.

سەرچاوە: The Guardian Culture, Wired.

PM:05:16:11/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 196 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌