بینینی جنۆکە لە خەودا؛ لە نێوان هێمای جادووگەری و گەیشتن بە پلە و پایەی بەرزدا
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
خەون بینین بە جنۆکەوە یەکێکە لەو بابەتانەی کە هەمیشە ترس و دڵەراوکێ لای مرۆڤ دروست دەکات، چونکە لە زۆربەی کەلتوورەکاندا وەک بوونەوەرێکی نادیار و خاوەن هێز دەبینرێن. لێکدانەوەی ئەم جۆرە خەونانە جیهانێکی فراوان و پڕ لە نهێنییە، کە بەپێی شێوازی بینینەکە واتای تەواو جیاواز هەڵدەگرێت؛ هەندێکجار وەک ئاگادارکردنەوەیەک بۆ دوورکەوتنەوە لە کارە خراپەکان و هەندێکجاریش وەک مژدەیەک بۆ سەرکەوتن و بەدەستهێنانی ناوبانگێکی زۆر لە ناو کۆمەڵگادا لێکدەدرێتەوە.
بەپێی زانستی لێکدانەوەی خەون، بینینی جنۆکە لە خەودا کۆمەڵێک ڕەهەندی جیاواز لەخۆ دەگرێت کە زۆرجار پەیوەستن بە ڕەفتارە کۆمەڵایەتییەکانەوە. جنۆکە لە خەودا دەکرێت وەک ئاماژەیەک بۆ کارە نایاسایی و نەخوازراوەکان سەیر بکرێت، وەک دزی، ڕفاندن، یان ئەنجامدانی زینا و خواردنەوەی مەی. هەروەها لە هەندێک باردا گوززارشتە لە شوێنەکانی کەیف و سەفا، مۆسیقا و سەمای بێسەروبەر و تەنانەت کەنیسەکان. لە ڕوویەکی دیکەوە، بینینیان دەکرێت پەیوەندی بە جیهانی خەیاڵ، نوشته و جادووگەرییەوە هەبێت، کە زۆرجار وەک نیشانەیەک بۆ فێڵبازی و ساختەکاری لە کاروباری دنیادا لێکدەدرێتەوە.
وردەکارییەکانی ناو خەونەکە گۆڕانکاری گەورە لە واتاکەدا دروست دەکەن و پەیامی جیاواز دەگەیەنن. بۆ نموونە، ئەگەر کەسێک لە خەویدا هاوسەرگیری لەگەڵ جنۆکە بکات، ئەمە وەک ئاماژەیەک بۆ هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی خراپ یان کڕینی ئاژەڵێکی لاواز و بێسوود دەبینرێت، تەنانەت ئەگەر ئەو کەسە خاوەن پله و پایهیهكی بهرز بێت، ڕەنگە تووشی دابەزینی پلە ببێت. لە بەرامبەردا، ئەگەر کەسێک لە جنۆکە ببێتە خاوەنی کوڕ، ئەوا نیشانەی دەستکەوتنی پارەیە لە کەسێکی هیچ و پووچەوە یان دۆزینەوەی گەنجینەیەکی شاراوە. سەبارەت بەو کەسانەی کە وا هەست دەکەن جنۆکە چووەتە ناو گیانیان یان لێیان دەدات، شیکەرەوەکان پێیان وایە ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەو کەسە پارە بە فایز و سوو دەداتە خەڵک.
لە ڕووی دەسەڵاتدارییەوە، بینینی جنۆکە دەکرێت نیشانەی هێز بێت؛ ئەگەر سەرکردەیەک یان دەسەڵاتدارێک ببینێت جنۆکەی زۆری گرتووە و دەست و پێی بەستوونەتەوە، ئەوە مژدەی کۆنترۆڵکردنی شارێکی نوێ و دەستگیرکردنی نەیارانی دەدات. بەڵام هاتنی جنۆکە بۆ ناو ماڵ و دەستکاریکردنی کەلوپەلەکان، نیشانەیەکی مەترسیدارە و گوززارشت لە هەوڵی دوژمنان یان دزان دەکات بۆ زیان گەیاندن بە خاوەن ماڵەکە لە ناو ماڵەکەی خۆیدا. هەروەها وەستانی جنۆکە لە نێزیک ماڵ بە واتای زەرەری دارایی دێت، یان نیشانەی ئەوەیە کە کەسەکە پێشتر نەزرێکی کردووە و قوربانییەکی دیاری کردووە بەڵام جێبەجێی نەکردووە.
سەرەڕای زۆریی واتا نەرێنییەکان، لایەنی ئەرێنی و مژدەبەخشیش لەم خەونانەدا بوونی هەیە. فێربوون یان خوێندنی قورئانی پیرۆز بۆ جنۆکەکان لە خەودا نیشانەی لوتکەی شکۆمەندی و گەیشتنە بە پلە و پایەی زۆر بەرز و دەسەڵات. یەکێکی دیکە لە لایەنە سەرنجڕاکێشەکان ئەوەیە کە ئەگەر کەسێک لە خەودا ببینێت خۆی بووەتە جنۆکە، ئەوا وەک مرۆڤێکی ئازا و بەهێز لە ناو خەڵکدا دەردەکەوێت. بە گشتی، بینینی شای جنەکان یان جنۆکەیەکی زانا و ژیر وەک نیشانەیەکی باش بۆ بینینی سەرکردە و زاناکان و نەوەی ڕەوشت بەرز دادەنرێت، بەڵام هاوڕێیەتی کردنیان هۆشدارییە لەوەی کە مرۆڤەکە لە جادووگەران نزیک دەبێتەوە.
لە کۆتاییدا، لێکدانەوەی خەونی جنۆکە بەپێی بارودۆخی دەروونی و ئایینی کەسەکە دەگۆڕێت، بەڵام زۆربەی شیکەرەوەکان کۆکن لەسەر ئەوەی کە پێویستە وەک هۆشدارییەک بۆ وریایی لە مامەڵە داراییەکان و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان سەیر بکرێت. خەونەکان دەکرێت ڕەنگدانەوەی ترسەکانمان بن یان ڕێگەیەک بن بۆ تێگەیشتن لەو لایەنە پەنهانانەی کە لە ژیانی ڕۆژانەماندا هەستیان پێ ناکەین.
ئینسایکڵۆپیدیای لێکدانەوەی خەونەکان و سەرچاوە مێژووییەکانی فەرهەنگی خەون و کتێبی لێکدانەوەی خەونی ئیبن سیرین.