پشیلە لە خەودا؛ ئاماژەیەک بۆ خیانەت و بێوەفایی یان تەنها خەونێکی ئاسایی؟
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
خەونەکان هەمیشە وەک پەنجەرەیەک بۆ ناو جیهانی نادیار و لێکدانەوەی ڕووداوەکانی داهاتوو سەیر کراون، لەم نێوەندەشدا بینینی پشیلە یەکێکە لەو خەونانەی کە زۆرترین گومان و پرسیار لای مرۆڤ دروست دەکات. لە کلتووری ڕۆژهەڵاتی و زانستی لێکدانەوەی خەوندا، پشیلە وەک ئاژەڵێکی ئاڵۆز دەبینرێت کە کۆمەڵێک واتای دژبەیەک لەخۆ دەگرێت، بەڵام زۆربەی لێکدانەوەکان بەرەو لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە دەچن، بەتایبەت کاتێک پەیوەندی بە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و متمانەی نێوان مرۆڤەکانەوە هەبێت.
بە گشتی لە زانستی لێکدانەوەی خەوندا، پشیلە هێمایە بۆ کۆمەڵێک خاسیەتی مرۆیی کە زۆربەیان لە چوارچێوەی نەرێنیدا پۆلێن دەکرێن. زۆرێک لە شارەزایان پێیان وایە بینینی پشیلە بەواتای ڕووبەڕووبوونەوەی کەسێکی بێوەفا یان فێڵباز دێت لە ژیانی ڕاستەقینەدا. ئەگەر لە خەونەکەتدا پشیلەیەک ببینی، ئەوە وەک ئاماژەیەک لکێدەدرێتەوە کە تۆ لەگەڵ کەسێکی زمانلووس و فێڵبازدا مامەڵە دەکەیت. تەنانەت هاوڕێیەتی کردنی پشیلە لە خەودا وەک نیشانەیەک بۆ دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ کەسێکی بێوەفا دادەنرێت، کە ڕەنگە لە داهاتوودا زیانت پێ بگەیەنێت.
وردەکارییەکانی ئەم خەونە بەپێی جۆر و شێوازی ڕەفتاری پشیلەکە دەگۆڕێت و هەر یەکێکیان پەیامێکی تایبەت هەڵدەگرن. بۆ نموونە، ئەگەر لە خەونەکەتدا پشیلەیەک گەستیت یان ئازاری دایت، ئەمە وەک هۆشدارییەک دەبینرێت کە کەسێکی نزیکت خەریکی فێڵکردنە لێت یان دەیەوێت زیانت پێ بگەیەنێت. هەروەها، نەتوانینی دوورخستنەوەی پشیلە لە خۆت لە کاتی خەوندا، ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ڕەنگە لەو کار و پڕۆژانەی ئێستا ئەنجامی دەدەیت تووشی شکست ببیت. هێرشکردنی پشیلە بۆ سەر مرۆڤیش وەک نیشانەیەک بۆ هەوڵی دوژمنان لێکدەدرێتەوە کە دەیانەوێت ژیانی کەسەکە تێک بدەن و کێشەی بۆ بنێنەوە. یەکێکی دیکە لە نیشانە ناخۆشەکان، بیستنی دەنگی هاواری پشیلەیە، کە بە واتای دیداری هاوڕێیەکی نادڵسۆز دێت، هەروەها پشیلەی سپی کە زۆرینە بە جوانی دەبینن، لە خەودا بە واتای خەم و کێشە دێت.
مێژووی لێکدانەوەی خەونەکان دەری دەخات کە مرۆڤ هەمیشە هەوڵی داوە پەیوەندییەک لە نێوان ڕەفتاری ئاژەڵان و خاسیەتی مرۆیی بدۆزێتەوە. پشیلە بەهۆی سروشتە ئاڵۆزەکەیەوە کە لە نێوان ماڵیبوون و کێویبووندایە، بووەتە هێمایەک بۆ ئەو کەسانەی کە ڕوویەکی میهرەبان نیشان دەدەن بەڵام لە ناوەوە خەریکی پیلانگێڕین. شیکەرەوەکانی خەون هەمیشە جەخت لەوە دەکەنەوە کە دەبێت بینەری خەونەکە وریای ئەو کەسانە بێت کە دێنە ناو ژیانییەوە، بەتایبەت ئەگەر لە خەونەکەیدا پشیلەی کردبێتە باوەش، چونکە ئەمە نیشانەیەکی بەهێزە بۆ کەوتنە ژێر کاریگەری ناپاکی و خیانەتی دەوروبەر.
لە کۆتاییدا، هەرچەندە ئەم لێکدانەوانە بەشێکن لە کەلەپوور و تێڕوانینی باوی کۆمەڵگا بۆ جیهانی خەون، بەڵام پێویستە وەک هۆشدارییەک بۆ وریایی زیاتر لە پەیوەندییەکان سەیر بکرێن. خەونەکان زۆرجار ڕەنگدانەوەی ترسە ناوەکییەکانی مرۆڤن لە خیانەت و بێوەفایی، بۆیە بینینی پشیلە دەکرێت تەنها بانگەوازێک بێت بۆ ئەوەی جارێکی دیکە چاو بە متمانەکانماندا بخشێنینەوە و ڕێگە نەدەین کەسانی فێڵباز کار بکەنە سەر ئارامی ژیانمان.
سەرچاوە: کتێبە باوەکانی لێکدانەوەی خەون و ڕاوبۆچوونی شیکەرەوەکانی بواری دەروونی.