یاسایەکی نوێی چین بۆ "یەکێتی نەتەوەیی" نیگەرانی دەربارەی سڕینەوەی ناسنامەی کەمینەکان دروست دەکات

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

حکومەتی چین یاسایەکی نوێی و گشتگیری بەناوی "یەکێتی نەتەوەیی" پەسەند کردووە، کە ئامانجی بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان نەتەوە جیاوازەکانی وڵاتەکەیە، بەڵام ڕەخنەگران هۆشداری دەدەن کە ئەمە هەوڵێکی پەردەپۆشکراوە بۆ تواندنەوەی کلتوریی کەمینەکان.

ئەم یاسایە جەخت لەسەر ڕۆڵی سەرەکی زمانی "ماندارین" (زمانی فەرمی چین) دەکاتەوە لە سیستەمی پەروەردە و ژیانی گشتی و کارگێڕیدا. ئەم هەنگاوە بووەتە هۆی دروستبوونی دڵەڕاوکێ لای ئەو پێکهاتانەی کە زمان بە بنەمای سەرەکی و ناسنامەی کلتوری خۆیان دەزانن و ترسیان هەیە زمانە ڕەسەنەکانیان بەرەو نەمان بچێت.

بەپێی یاساکە، دەبێت هەموو دامەزراوەکان کار بۆ بڵاوکردنەوەی هەستی نەتەوەیی چینی بکەن، ئەمەش واتای ئەوەیە کە کەمینە نەتەوەییەکانی وەک تبت و ئۆیغۆر و مەنگۆلەکان دەبێت زیاتر لەگەڵ کلتوری زۆرینەی "هان" خۆیان بگونجێنن. حکومەت دەڵێت ئەمە بۆ پاراستنی سەقامگیری و یەکپارچەیی وڵاتە، بەڵام چاودێرانی مافی مرۆڤ دەڵێن ئەمە "ئاسیمیلاسیۆن" یان تواندنەوەی زۆرەملێیە.

لە چەند ساڵی ڕابردوودا، چین فشاری زۆری خستووەتە سەر قوتابخانەکانی ناوچە نەتەوەییەکان بۆ ئەوەی وانەکان تەنها بە زمانی ماندارین بڵێنەوە. ئەم یاسا نوێیەش ئەو ڕێکارانە بە یاسایی دەکات و دەسەڵاتی زیاتر دەداتە دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی ناوەڕۆکی کلتوری و ئاینی کەمینەکان بەناوی پاراستنی یەکێتی نەتەوەیی.

زۆرێک لە شارەزایان ئاماژە بەوە دەدەن کە زمان تەنها ئامرازێکی پەیوەندیکردن نییە، بەڵکو هەڵگری مێژوو، شیعر، و شێوازی بیرکردنەوەی گەلێکە. سڕینەوەی زمان یان لاوازکردنی لە بەرژەوەندی زمانێکی دیکە، دەبێتە هۆی پچڕانی پەیوەندی نەوەی نوێ لەگەڵ ڕابردووی خۆیان و لاوازبوونی فرەیی کلتوری لە چین.

ئەم یاسایە نیشانەی گۆڕانکارییەکی گەورەیە لە سیاسەتی ناوخۆیی چین بەرامبەر بە کەمینەکان، کە لە جیاتی دانپێدانان بە جیاوازییەکان، بەرەو دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی یەکڕەنگ هەنگاو دەنێت، ئەمەش کاردانەوەی نێودەوڵەتی و نیگەرانی قووڵی لای ڕێکخراوەکانی پاراستنی کلتور دروست کردووە.

سەرچاوە: ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەکان