یەکەمین وێستگەی فۆتۆسێنتێزی دەستکرد بۆ بەرهەمهێنانی سووتەمەنی پاک دەستبەکاربوو

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان دەستپێکردنی کارەکانی یەکەمین دامەزراوەی پیشەسازییان لە جیهاندا ڕاگەیاند کە لە ڕێگەی فۆتۆسێنتێزی دەستکردەوە کار دەکات، ئەم وێستگەیە توانای هەیە تیشکی خۆر و دووەم ئۆکسیدی کاربۆن بگۆڕێت بۆ سووتەمەنی شلەی پاک و دۆستی ژینگە.

ئەم وێستگەیە کە لە باشووری ئەوروپا جێگیر کراوە، پانێڵی کاتالیزۆری پێشکەوتوو بەکاردەهێنێت کە لاسایی پرۆسەی سروشتی فۆتۆسێنتێز لە ڕووەکەکاندا دەکاتەوە. سیستمەکە لە ڕێگەی تێکەڵکردنی CO2ی دەستبەسەرکراو لەگەڵ گەردەکانی ئاودا لەژێر کاریگەری وزەی چڕکراوەی خۆردا، ماددەی "ئیسانۆڵی دەستکرد" بەرهەم دەهێنێت بەبێ ئەوەی پەنا بۆ سووتەمەنی بەردین ببات.

ئەندازیارانی پڕۆژەکە دەڵێن ئەم وێستگەیە دەتوانێت ڕۆژانە تا ١٠ هەزار لیتر سووتەمەنی بێ کاربۆن بەرهەم بهێنێت. جیاوازی ئەم ڕێگەیە لەگەڵ سووتەمەنییە بایۆلۆژییە باوەکان ئەوەیە کە پێویستی بە زەوی کشتوکاڵی نییە، بەمەش نابێتە ڕکابەر بۆ بەرهەمهێنانی خۆراک. لە ئێستادا توێژەران خەریکی پەرەپێدانی تەکنەلۆژیاکەن تا بتوانن سووتەمەنی فڕۆکەشی لێ بەرهەم بهێنن.

بۆ ماوەیەکی درێژ، زانایانی کەشوهەوا بەدوای جێگرەوەیەکی بەردەوامدا دەگەڕان بۆ کەمکردنەوەی گازە زیانبەخشەکان لە کەرتی گواستنەوەدا. فۆتۆسێنتێزی دەستکرد تا ئێستا تەنها وەک تاقیکردنەوەیەکی ناو تاقیگەکان مابووەوە، بەڵام ئەم هەنگاوە نوێیە دەیسەلمێنێت کە دەکرێت وەک سەرچاوەیەکی وزەی جیهانی پشتی پێ ببەسترێت.

شارەزایان پێیان وایە ئەم پەرەپێدانە خاڵی وەرچەرخان دەبێت لە داهێنانی وزە نوێبووەوەکاندا و دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی وابەستەیی جیهان بە نەوتەوە لە دەیەکانی داهاتوودا، ئەمەش هەنگاوێکی گەورەیە بەرەو پاراستنی زەوی لە گەرمبوونی مەترسیدار.

Reference: International Clean Energy Bulletin, 2026

PM:07:45:11/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 52 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌