بیرەوەرییەکانی شاعیرێکی لەبیرکراو ژیاننامەیەکی شۆڕشگێڕی سەرلەنوێ دەنووسنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

دۆزینەوەی چەند دەفتەرێکی بیرەوەری و نامەی تایبەتی شاعیرێکی سەدەی نۆزدەهەم کە پێشتر تەنها وەک ناوێکی سادە لە پەراوێزی مێژوودا مابووەوە، دەورێکی چاوەڕواننەکراو و کاریگەری ئەو شاعیرە لە یەکێک لە گەورەترین ڕاپەڕینە سیاسییەکاندا ئاشکرا دەکات. ئەم دەستنووسانە وەک گەنجینەیەکی مێژوویی سەیر دەکرێن کە گۆشەیەکی تاریکی مێژووی شۆڕشەکان ڕووناک دەکەنەوە.

ئەم بیرەوەرییانە بە وردی و بە زمانێکی ئەدەبی بەرز باس لە کۆبوونەوە نهێنییەکان لە ژێرزەمینەکاندا، نامە کۆدکراوەکان بۆ سەرکردەکان و ئەو ململانێیە دەروونی و ئەخلاقییانە دەکەن کە شاعیرەکە لە نێوان کاری هونەری و پاکژیی شیعری و لە لایەکی ترەوە چالاکی سیاسی و چەکدارییدا تێیدا ژیاوە. نووسینەکان نیشانی دەدەن کە ئەو نەک تەنها بینەر، بەڵکو یەکێک بووە لە داڕێژەرانی فیکری شۆڕشەکە.

ئێستا لێکۆڵەرانی مێژوویی لەو بڕوایەدان کە ئەم نووسەرە کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆ و قووڵی لەسەر بڕیارەکانی سەرکردە سەرەکییەکان هەبووە و لە ڕێگەی شیعر و وتارە بڵاونەکراوەکانییەوە دروشمە شۆڕشگێڕییەکانی داڕشتووە کە لە ناو شەقامەکاندا دەوترانەوە. ئەو توانیویەتی وشە بکاتە چەکێکی کاریگەر بۆ هاندانی جەماوەر دژی ستەمی ئەو سەردەمە و گۆڕینی بیرکردنەوەی خەڵک.

بۆ چەندین نەوەی دوای خۆی، ئەم شاعیرە تەنها وەک نووسەرێکی شیعری ڕۆمانسی و کەسێک کە ژیانێکی تراجیدی و گۆشەگیری هەبووە لە یادەکاندا مابووەوە. مێژووی فەرمی بە جۆرێک وێنای کردبوو کە گوایە کەسێکی بێدەنگ بووە و دوور بووە لە کێشە گەورەکانی کۆمەڵگە، بەڵام ئەم دەفتەرانە تەواوی ئەو وێنەیە دەگۆڕن.

ئەم دۆزینەوە نوێیە کەسایەتییەکی ئەدەبی هێمن دەگۆڕێت بۆ شایەتحاڵێکی ناو جەرگەی مێژوو و ئەکتەرێکی سەرەکی لە گۆڕانکارییە سیاسییەکاندا. ئەمە نیشانمان دەدات کە چۆن هەندێک جار مێژوو بە شێوەیەکی ناتەواو نووسراوەتەوە و چۆن ئەدەب دەتوانێت ڕێڕەوی وڵاتێک بگۆڕێت بەبێ ئەوەی کەس پێی بزانێت تا دوای چەندین ساڵ.

ڕاپۆرتی ئەرشیفی ئەدەبی نیشتمانی، کانوونی دووەمی ٢٠٢٦

PM:08:59:27/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 36 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌