لە بۆردومانەکەدا شیکارییەکان هۆڵ و قوتابخانە نیشان دەدەن

نووسراوە لەلایەن: کریستیان ترایبێرت و جۆن ئیسمای
سەرچاوە: نیویۆرک تایمز
وەرگێڕانی: وێستگەنیوز

بەپێی بەڵگە بینراوەکان کە لەلایەن ڕۆژنامەی تایمز و شارەزایانی چەکەوە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە، پێنتاگۆن مووشەکگەلێکی بەکارھێناوە کە لە شەڕدا تاقینەکراونەتەوە لە ھێرشێکی کوشندەدا کە لە ٢٨ی شوباتدا لە نزیک کۆمەڵگەیەکی سەربازییەوە شوێنە مەدەنییەکانی کردووەتە ئامانج.

لە یەکەم ڕۆژی جەنگی دژی ئێراندا، چەکێک کە نیشانەکانی مووشەکێکی بالیستیی نوێی دروستکراوی ئەمریکای پێوەبوو، لە ھێرشێکدا بەکارھێنرا کە ھۆڵێکی وەرزشی و قوتابخانەیەکی سەرەتایی نزیک دامەزراوەیەکی سەربازی لە باشووری ئێران کردە ئامانج، بەپێی شارەزایانی چەک و شیکارییەکی بینراو لەلایەن ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزەوە. بەرپرسانی ناوخۆیی کە لە میدیاکانی ئێراندا ناویان ھاتووە، ڕایانگەیاندووە کە ئەم ھێرشە و ھێرشەکانی دیکەی نزیک لە شاری لامێرد لانیکەم ٢١ کەسیان کوشتووە.

ھێرشی ٢٨ی شوبات ھەر لە ھەمان ڕۆژدا ڕوویدا کە مووشەکێکی کروزی تۆماھاوکی ئەمریکی قوتابخانەیەکی لە شاری میناب، کە چەند سەد میلێک دوورە، کردە ئامانج و ١٧٥ کەسی کوشت. بەڵام لە حاڵەتی لامێرددا، چەکێک بەکارھێنرا کە لە شەڕدا تاقینەکراوەتەوە.

ڕۆژنامەی تایمز ڤیدیۆی دوو ھێرشی لە لامێرد، ھەروەھا گرتە ڤیدیۆییەکانی دوای ھێرشەکانی پشتڕاستکردەوە. پەیامنێرانی تایمز و شارەزایانی تەقەمەنی بۆیان دەرکەوت کە تایبەتمەندییەکانی چەکەکە، تەقینەوەکان و زیانەکان لەگەڵ مووشەکێکی بالیستیی کورت مەودا بە ناوی Precision Strike Missile یان PrSM (کە وەک پرایزم دەخوێنرێتەوە) یەکدەگرنەوە، کە بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە تەنھا لە سەرووی ئامانجەکەیەوە بتەقێتەوە و گوللەی بچووکی تەنگستن بڵاوبکاتەوە بۆ دەرەوە.

ڤیدیۆکان کە یەکێک لە ھێرشەکان دەگرنە خۆ، لە ناوچەیەکی نیشتەجێبوون کە نزیکەی ٩٠٠ پێ لە ھۆڵی وەرزشی و قوتابخانەکەوە دوورە، چەکەکە لە کاتی فڕیندا نیشان دەدەن، بە شێوەیەکی جیاواز کە لەگەڵ PrSM یەکدەگرێتەوە. مووشەکەکە لە ناوەڕاستی ئاسماندا بە گڕێکی گەورە دەتەقێتەوە.

ڤیدیۆیەکی دیکە، کە لە کامێرای چاودێرییەوە ڕاستەوخۆ لە بەرامبەر ھۆڵی وەرزشییەوە گیراوە، ھێرشەکە بۆ سەر ھۆڵەکە و قوتابخانە دراوسێکەی نیشان دەدات. لە کاتێکدا ڤیدیۆکە مووشەکێکی ھاتوو ناگرێتە خۆ، بەڵام بە ڕوونی تەقینەوەیەک لە سەرووی بیناکەوە نیشان دەدات.

وێنەکانی دوای ڕووداوەکە نیشان دەدەن کە ھەردوو شوێنەکە کون کون بوون.

کۆمەڵگەیەکی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی، یان I.R.G.C.، ڕاستەوخۆ لە تەنیشت ھۆڵی وەرزشییەکەیە. نازانرێت ئایا لە ھێرشەکەدا بەرکەوتووە یان نا.

بەپێی بڵاوکراوەیەکی سوپا، PrSM تاقیکردنەوەی نموونەیی تەنھا ساڵی ڕابردوو تەواو کرد. لە ١ی ئازاردا، فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا ڤیدیۆیەکی لەسەر ھەڵدانی PrSM لە ٢٤ کاتژمێری یەکەمی جەنگەکەدا بڵاوکردەوە. چەند ڕۆژێک دواتر، ئەدمیراڵ براد کوپەر، کە سەرۆکایەتی فەرماندەیی ناوەندی دەکات، ڕایگەیاند کە PrSM بۆ یەکەمجار لە شەڕدا بەکارھێنراوە. سوپا ستایشی یەکەم دەرکەوتنی دەکات.

لەبەر ئەوەی چەکەکە زۆر نوێیە، سەختترە ھەڵسەنگاندن بکرێت کە ئایا ھێرشەکانی PrSM لە لامێرد بە ئەنقەست بوون، یان بەھۆی کێشەیەکی دیزاین یان کەموکوڕییەکی دروستکردنەوە بوون، یان ئەنجامی ھەڵبژاردنی نادروستی ئامانج بوون.

ناڕوونە کە ئایا قوتابخانەکە یان ھۆڵی وەرزشییەکە پەیوەندییان بە کۆمەڵگەی I.R.G.C.ەوە ھەبووە یان نا، بەڵام بەپێی وێنەی مانگی دەستکردی ئەرشیفکراو، لانیکەم بۆ ماوەی ١٥ ساڵە لە کۆمەڵگەکە جیاکراونەتەوە.

ھۆڵی وەرزشییەکە، لە کاتی ھێرشەکاندا، لەلایەن تیپێکی تۆپی بالەی کچانەوە بەکاردەھێنرا، بەپێی ئەمیر سەعید ئیرەوانی، نوێنەری ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان. وێنە و ڤیدیۆکان کە لە ھەژمارێکی سۆشیال میدیادا بڵاوکراونەتەوە و پەیوەندییان بە قوتابخانەکەوە ھەیە، ئەوە نیشان دەدەن کە شوێنەکە بە بەردەوامی لەلایەن منداڵانەوە بەکاردەھێنرا.

ھەروەھا ھۆڵی وەرزشییەکە بۆ چەندین ساڵ وەک دامەزراوەیەکی مەدەنی لە پلاتفۆرمە دیجیتاڵییە بەردەستەکاندا، لەوانە گووگڵ ماپس، ئەپڵ ماپس و ویکیماپیا، ناسێنراوە، بەپێی پێداچوونەوەیەکی ڕۆژنامەی تایمز.

وێنەکانی سەر زەوی و مانگی دەستکردی دوای ڕووداوەکە ھۆڵی وەرزشییەکە نیشان دەدەن کە نیشانەی سووتانی پێوەیە و سەقفەکەی بەشێکی ڕووخاوە. گرتە ڤیدیۆییەکانی ناو قوتابخانەکە پەنجەرە شکاوەکان، زیانی ئاگر و پڵمەی خوێن نیشان دەدەن.

بەرپرسێکی ئەمریکی کە لەگەڵ ڕۆژنامەی تایمز قسەی کرد، پشتڕاستی کردەوە کە مووشەکەکە کە لە ھێرشی لامێرددا بەکارھێنراوە PrSM بووە. بەرپرسەکە مۆڵەتی نەبوو بە ئاشکرا لەسەر ھێرشەکە قسە بکات و بە مەرجی نەناسراوی قسەی کرد.

شارەزایانی دیکە کە لەلایەن ڕۆژنامەی تایمزەوە ڕاوێژیان پێکرا، ھەڵسەنگاندنێکیان بۆ چەکەکە پێشکەش کرد.

جێفری لویس، شارەزای بڵاونەبوونەوەی چەکی ئەتۆمی لە کۆلێژی میدلبێری، دوای پێداچوونەوە بە ڤیدیۆ و وێنەکانی ڕووداوەکە، وتی: "لە کاتێکدا دەمانزانی PrSM تەقێنراوە، ئەمە یەکەم جارە کە سەیری کۆتایی سیستەمەکە دەکەین".

تێبینییەکەی بەڕێز لویس لەلایەن فرێدریک گراس، شارەزایەکی دیکەی تەقەمەنییەوە پشتگیری کرا.وتی کە ڤیدیۆکە کە تەقینەوەی ئاسمانی نیشان دەدات زۆر ڕوون بوو، و "شێوازی زیانەکانی پارچەبوون سەرنجڕاکێشن و لەگەڵ ئەو زانیارییە تەکنیکییە کەمەدا یەکدەگرنەوە کە لەسەر PrSM بەردەستە".

کاپتن تیم ھۆکینز، وتەبێژی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا، لە بەیاننامەیەکدا بۆ ڕۆژنامەی تایمز لە ڕۆژی شەممەدا وتی: "ئاگاداری ڕاپۆرتەکانین و لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکەین. ھێزەکانی ئەمریکا بە شێوەیەکی ھەڕەمەکی ھاووڵاتیانی مەدەنی ناکەنە ئامانج، بە پێچەوانەی ڕژێمی ئێرانەوە".

بەڕێز لویس وتی کە مووشەکەکە کە لە ڤیدیۆکەدا بینراوە، لە چەکێکی دیکەی ئەمریکی کە لە زەوییەوە ھەڵدەدرێت – مووشەکێکی ڕێنماییکراو بە ناوی GMLRS-ER – دەچوو، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو تەقەمەنییە مەودای تەنھا ٩٣ میلە، بە بەراورد لەگەڵ ٤٠٠ میلی PrSM، دەبوو لە ناوخۆی ئێرانەوە تەقێنرابێت، کە زۆر دوورە لە ڕاستییەوە.

جگە لە ھۆڵی وەرزشی و قوتابخانە، و ناوچەی نیشتەجێبوونی نزیک، ڕەنگە شوێنێکی سێیەمیش لە ھێرشەکەدا بەرکەوتبێت. ڕۆژنامەی تایمز ڤیدیۆیەکی پشتڕاستکردەوە کە دووکەڵێکی دیکە نیشان دەدات کە لە ھەمان کاتدا لە نزیک ھێرشەکانی دیکەوە بەرز دەبێتەوە. ڕاپۆرتەکانی تێلێگرام و میدیای ناوخۆیی ڕایانگەیاند کە ناوەندێکی ڕۆشنبیری بەرکەوتووە، بەڵام ئەوە نەکرا بە سەربەخۆیی پشتڕاست بکرێتەوە.

بی بی سی پێشتر ڕایگەیاندبوو کە مووشەکەکانی بەکارھێنراو لە لامێرد ڕەنگە PrSM بووبن.

*وێستگەنیوز ئەم بابەتەی وەک خۆی وەرگێڕاوە.

PM:03:26:30/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 348 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

لێرەوە کۆمێنت بنوسە لە فەیسبوک دەردەکەوێت