کوڕەکەی ئایەتووڵا عەلی خامنەیی وەک بژاردەی سەرەکی بۆ جێگرتنەوەی باوکی دەردەکەوێت
نووسینی: فەرناز فەسیحی
سەرچاوە:نیویۆرکتایمز
وەرگێرانی: وێستگەنیوز
شیکەرەوەیەک دەڵێت: ئەگەر موجتەبا خامنەیی لەلایەن پیاوانی ئایینی باڵای
ئێرانەوە هەڵبژێردرێت، ڕەنگە نیشانەی سەرکەوتنی توندڕەوەکان بێت.
سێ بەرپرسی ئێرانی ئاگادار لە وتووێژەکان ڕایانگەیاندووە، ئەو پیاوە
ئایینییە باڵایانەی بەرپرسن لە هەڵبژاردنی ڕێبەری باڵای داهاتووی ئێران، ڕۆژی
سێشەممە کۆبوونەوە بۆ ڕاوێژکردن، و موجتەبا خامنەیی، کوڕی ڕێبەری پێشووی کوژراو،
وەک کاندیدی سەرەکی و دیار دەرکەوتووە.
بەرپرسەکان وتیان پیاوانی ئایینی تاوتوێی ئەوەیان کردووە کە هەر بەیانی ڕۆژی
چوارشەممە ڕایبگەیەنن موجتەبا خامنەیی دەبێتە جێگرەوەی باوکی، بەڵام هەندێکیان
نیگەرانییان دەربڕیوە و ترسی ئەوەیان هەبووە کە ئەمە ببێتە ئامانجێک بۆ ویلایەتە
یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل. ئەوان بە مەرجی فەراهەمکردنی ناونەهێنان قسەیان
کردووە بۆ ئەوەی باس لە وتووێژە ناوخۆییە هەستیارەکان بکەن.
بە وتەی بەرپرسەکان، پیاوانی ئایینی کە بە "مەجلیسی شارەزایان"
(مجلس خبرگان) ناسراون، دوو کۆبوونەوەی ئۆنلاینیان ئەنجامداوە، یەکێکیان بەیانی و
ئەوی تریان ئێوارە. ئاژانسی هەواڵی "فارس" کە سەر بە سوپای پاسدارانە،
ڕایگەیاندووە کە ئیسرائیل هێرشی کردووەتە سەر باڵەخانەیەک لە شاری قوم — یەکێک لە
ناوەندە سەرەکییەکانی دەسەڵاتی شیعە — کە بڕیار بوو ئەنجومەنەکە لێی کۆببێتەوە بۆ
هەڵبژاردنی ڕێبەری نوێ، بەڵام باڵەخانەکە چۆڵ بووە.
وەلی نەسر، پسپۆڕی کاروباری ئێران و ئیسلامی شیعە لە زانکۆی جۆنز هۆپکینز،
دەڵێت هەڵبژاردنی بەڕێز خامنەیی بژاردەیەکی سەرسووڕهێنەر و پڕ لە مانا دەبێت.
بەڕێز نەسر وتی: "ئەو بۆ ماوەیەکی زۆر وەک جێگرەوەیەکی چاوەڕوانکراو
هەژمار دەکرا، بەڵام لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا وا دەردەکەوت کە لە چەقی
گرنگییەوە دوور کەوتبێتەوە. ئەگەر هەڵبژێردرێت، ئەوە دەگەیەنێت کە باڵی توندڕەوتری
سوپای پاسداران ئێستا, دەسەڵاتی ڕەهای بەدەستەوەیە."
موجتەبا خامنەیی تەمەن ٥٦ ساڵ، کەسایەتییەکی کاریگەر بەڵام گۆشەگیرە و لە
ژێر سێبەری ئیمپراتۆرییەتی باوکیدا کاری کردووە، کە ڕۆژی شەممە لە هێرشەکانی
ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران کوژرا.
بەڕێز خامنەیی بەوە ناسراوە کە پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ سوپای پاسداران
هەیە. بە وتەی سێ بەرپرسەکە، سوپای پاسداران فشاری بۆ دەستنیشانکردنی ئەو کردووە و
پێیان وایە ئەو خاوەنی ئەو لێهاتووییانەیە کە پێویستن بۆ ئاڕاستەکردنی ئێران لەم
کاتە پڕ لە تەنگژەیەدا.
مەهدی ڕەحمەتی، شیکەرەوە لە تاران، دەڵێت: "موجتەبا لە ئێستادا
ژیرانەترین بژاردەیە، چونکە زۆر بە باشی ئاشنایە بە بەڕێوەبردن و هەماهەنگیکردنی
دەزگا ئەمنی و سەربازییەکان. ئەو پێشتر بەرپرسیارێتی ئەمەی لە ئەستۆ بووە."
لەگەڵ ئەوەشدا، بەڕێز ڕەحمەتی دەڵێت هەمووان بەم بڕیارە دڵخۆش نابن:
"بەشێک لە خەڵک کاردانەوەی توند و نەرێنییان بەرامبەر ئەم بڕیارە دەبێت و
ئەمە دەرەنجامی خراپی دەبێت."
ڕەحمەتی دەڵێت لایەنگرانی حکومەت ئەو وەک درێژکراوەی حوکمڕانێک دەبینن کە بە
"شەهید" ناوی دەبەن و بە خێرایی پشتیوانی دەکەن. بەڵام نەیارانی
حکومەتیش ئەو وەک بەردەوامی هەمان ڕژێم دەبینن، کە بە وتەی ڕێکخراوەکانی مافی
مرۆڤ، لە مانگەکانی ڕابردوودا لانیکەم ٧٠٠٠ کەسی کوشتووە، و پێدەچێت ئەو ژمارەیە
زیاتریش بکات.
کاندیدەکانی تریش کە گەیشتوونەتە قۆناغی کۆتایی بریتین لە: عەلیڕەزا
ئەعرافی، پیاوێکی ئایینی و یاساناس کە ئەندامی ئەنجومەنی سێ کەسیی گواستنەوەی
دەسەڵاتە، و سەید حەسەن خومەینی، نەوەی ڕووحوڵڵا خومەینی، دامەزرێنەری کۆماری
ئیسلامی.
هەردوو ئەعرافی و خومەینی وەک کەسایەتی میانڕەو دەبینرێن، بە جۆرێک خومەینی
لە باڵی ڕیفۆرمخوازە پەراوێزخراوەکانی ئێرانەوە نزیکە.
عەبدولڕەزا داوەری، سیاسییەکی نزیک لە موجتەبا خامنەیی، لە لێدوانە
گشتییەکانیدا و لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ نیویۆرک تایمز ڕایگەیاندووە کە ئەگەر
خامنەیی ببێتە جێگرەوەی باوکی، ڕەنگە وەک کەسایەتییەک بە شێوازی محەممەد بن
سەلمان، ڕێبەری سعودیە، دەربکەوێت.
بەڕێز داوەری پێش دەستپێکی جەنگەکە لە نامەیەکدا نووسیویەتی: "ئەو زۆر
پێشکەوتنخوازە و هەوڵی پەراوێزخستنی توندڕەوەکان دەدات. دەستنیشانکردنی ئەو وەک
گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی (کاژ فڕێدان) ببینن."
ئێوارەی ڕۆژی سێشەممە، سەرۆک ترەمپ لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا لە واشنتۆن
وتی کە زۆرێک لەو کەسانەی حکومەتەکەی وەک ڕێبەری ئەگەریی ئێران دەیبینین، لە ڕۆژی
شەممەوە کوژراون. ئەو وتی: "چیتر کەس ناناسین."
کاتێک سەبارەت بە خراپترین سیناریۆ لە ئێران پرسیاری لێکرا، وتی:
"پێموایە خراپترین حاڵەت ئەوەیە کە ئێمە ئەمە بکەین و کەسێک دەسەڵات بگرێتە
دەست کە بە ئەندازەی کەسەکەی پێشوو خراپ بێت. بەڵێ، ئەوە ڕەنگە ڕووبدات. ئێمە
نامانەوێت ئەوە ڕووبدات."
مەجلیسی شارەزایان لە ٨٨ پیاوی ئایینی باڵای شیعە پێکدێت کە لە هەڵبژاردنی
گشتیدا هەڵدەبژێردرێن و بەپێی دەستووری ئێران بەرپرسن لە دەستنیشانکردن،
چاودێریکردن و دوورخستنەوەی ڕێبەری باڵا. ئەمە دووەم ڕێبەری باڵایە کە ئەنجومەنەکە
لە مێژووی ٤٧ ساڵەی کۆماری ئیسلامیدا هەڵیدەبژێرێت.
لە ساڵی ١٩٨٩دا، ئەنجومەنەکە ئایەتووڵا خامنەیی هەڵبژارد و دەسەڵاتی
تیۆکراسییەکی تازە دروستکراوی پێ سپارد. بۆ زیاتر لە چوار دەیە، ئەو بە دەسەڵاتی
ڕەها و بە کەمترین نەرمییەوە بۆ گۆڕانکاری حوکمڕانی کرد.
حکومەتی ئێران ڕایگەیاندووە کە زەهرا عادل (هاوسەری موجتەبا خامنەیی)،
مەنسوورە خۆجەستە باقرزادە (دایکی)، و یەکێک لە کوڕەکانی، لەگەڵ باوکیدا لە
هێرشەکانی ڕۆژی شەممەدا کوژراون.
*وێستگەنیوزئەم بابەتە وەک خۆی وەرگێڕاوە
PM:05:49:04/03/2026
ئهم بابهته 144
جار خوێنراوهتهوه
لێرەوە کۆمێنت بنوسە لە فەیسبوک دەردەکەوێت