بە دانایی سەرۆك مامجەلال، عێراق و کوردستان نەبونە گۆڕەپانی یەکلاییکردنەوەی ململانێکان

رۆژی شەشی ئاپریل/نیسان ی ٢٠٠٥ نەك لای عێراقیی و کوردستانییەکان بەڵکو لای گەلانی ناوچەکە و جیهانیش ، رۆژێکی مێژویی بو نەك هەر لەبەر ئەوەی بۆ یەکەمینجار لە مێژوی عێراق و ناوچەکەشدا سەرۆك کۆمار بەهەڵبژاردنی نوێنەرانی گەل دەسەڵات وەردەگرێت ، بەڵکو ئەو سەرۆک کۆمارە مامجەلال بو ، کە زیاتر لە نیوسەدە بو خەباتی دژ بە دیکتاتۆرە یەك لە دوایەکەکانی عێراق بەرپا کردبو ، زیاتر لە نیوسەدە بو لە هەمو بۆنەیەکدا ،لە هەمو کۆڕو کۆبونەوەیەکی جیهانیی و ناوچەییدا داکۆکیی لە مافی رەوای گەلی کوردستان و تەواوی پێکهاتە نەتەوەیی، ئاینیی و مەزهەبییەکانی تری عێراقیشی دەکرد تا لە عێراقێکی دیموکرات و فیدراڵی سەربەخۆی ئازاددا بە مافەکانیان و بە ئازادیی شاد بن.

راستە عێراق لە سەردەمی بەڕێزیاندا تەواوی کێشە بە میرات بەجێماوەکانی دیکتاتۆریەتی تیادا چارەسەر نەکرا ، بەڵام عێراق تا رادەیەك ئارامیی و ئۆقرەییەکی وای بە خۆوە بینی بو کە جێی دڵخۆشیی بو ، بە تایبەتیی هەرێمی کوردستان کە لە هەمو روەیەکەوە لەریزی پێشەوە بو ، داوا دەکرا لە ناوچەکانی تری عێراقیشدا چاوی لێ بکرێت.

ئەگەر دەستکەوت و پێشکەوتنەکانی عێراق لە سەردەمی سەرۆك مامجەلال دا باس بکرێن ، ئەوا رێگرتن لەوەی عێراق ببێتە گۆڕەپانی ململانێی دو دەوڵەتە ناکۆك و دوژمنەکە واتە ئەمریکا و ئێران. لێرەدا حیکمەت و پراگماتیەکەی سەرۆك مامجەلال نەك هەر رۆڵی زۆر گرنگ و کاریگەری هەبو کە هەردو وڵاتی ناکۆك عێراق نەکەنە شانۆی یەکلاییکردنەوەی ململانێکانیان، بەڵکو هەردو وڵات لە ئاست پاراستنی ئارامیی عێراق و رێز گرتن کە سەروەرییەکەی کۆك و هاوڕا بن.

لە چەندین وێستگەشدا عێراقی سەردەمی سەرۆك مامجەلال رۆڵی لێك نزیکبونەوەی بینیوە لە نێوان ئەو دو وڵاتەدا ، ئەمەش پێگەی عێراقی بە جۆرێك بەهێز ببو کە هیچ لایەنێك بیر لەوە نەکاتەوە عێراق بکاتە زاڵگەی سەرکەوتنی خۆی بەسەر ئەوی تریاندا.

دانایی و توانا دیپلۆماتییە بەهێزەکەی سەرۆك مامجەلال بە جۆرێك بو کە پەیوەندییەکانی نێوان عێراق و ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە هەمو ئاستەکاندا زۆر بەهێز بو ، سەرباری رێککەوتنی ستراتیژیی و ئەمنیی و هاوپەیمانێتییە بەهێزەکە ، لە هەمان کاتدا لەگەڵ کۆماری ئیسلامییشدا پەیوەندییەکان لە هەمو ئاستەکاندا بەرەوپێش دەچون ، دیارە لەگەڵ دەوڵەتانی تری دراوسێ و ناوچەکە و جیهانیذ پەیوەندییەکان لە ئاستێکی نایابدا کە هەمویان بە پێی پرەنسیبی بەرژەوەندیی هاوبەش و رێز گرتن کەسەروەریی خاك و ئاوی یەکتر بو.

هەر بۆیە رۆژنامە نوسێکی بیانیی کاتێك سەرسامیی خۆی دەردەبڕێت بەرامبەر سەرۆك مامجەلال دەڵێت "ئەو سەرۆکە لە واشنتن تەوقە لەگەڵ جۆرج بوش ، کۆندالیزا رایس ، ئۆباماو هیلاری کلینتن دەکات ، رێککەوتنیان لەگەڵدا ئیمزا دەکات ، لە تارانیش لەگەڵ رابەری باڵا تا سەرکۆمار و گەورە فەرماندە سەربازییەکاندا کۆ دەبێتەوە ، لە ئانکارا لەگەڵ عبداللە گویل و ئەردۆگاندا کۆدەبێتەوە ، داکۆکی لە سەرکردەکانی پ ک ک دەکات ".

ئەوەش دانایی و سیاسەتە نەرم و نیانە دیپلۆماتییەکەی سەرۆك مامجەلال دوپات و بەرجەستە دەکاتەوە کە بەڕێزیانی پێ ناسراوە .

مانەوەی عێراق لەو پێگە بەهێزەدا کە نەبێتە قوربانیی لەو روانگەیەوە سەرچاوەی گرتبو کە سەرۆك مامجەلال پرەنسیبە نەگۆڕەکەی پەیڕەو دەکرد لەسەر بنەمای (دۆستایەتی نەك کلکایەتیی ، هاوپەیمانێتیی نەك پاشکۆیاتیی و نۆکەرایەتیی ) ، بەوەش عێراق و کوردستان پارێزراو بون لە هەر پڕیشکێکی ئاگری ململانێی ئەو دو دەوڵەتە.

ئەمڕۆش لە کاتێکدا یادی رۆژە مێژوییەکەی هەڵبژاردنی سەرۆك مامجەلال دەکەینەوە لە ٦ی ئاپریل /نیسانی ٢٠٢٥ دا ، ناوچەکەمان و عێراق و کوردستانەکەمان لە ژێر پڕیشکی ئاگری جەنگێکی خوێن لەبەررۆیشتو دایە ، پێویستە هەموان میتۆد و رێبازەکەی سەرۆك مامجەلال پەیڕەو بکەن ، پەنا ببەن بۆ حیکمەتەکەی سەرۆك مامجەلال تا عێراق نەبێتە گۆڕەپانی ئەو جەنگە کە هیچ پەیوەندیی بە ئێمەوە نییە ، دەبێت لە هەرێمی کوردستان حیکمەتەکەی مامی گەورەمان ببوژێتەوە کە چۆن تەبایی و ئاشتیی سیاسیی و کۆمەڵایەتیی لە ئارادا بو ، کوردستان بەهێز و خاوەن پێگەی خۆی بو هەم لە ئاستی عێراقیی و کوردستانیی ، هەم لە ئاستی ناوچەیی و جیهانییش .لە عێراقیش هێزەرەسەنەکان رێگریی بکەن لەوە ئەم ئەزمونەی حوکمڕانیی لەدەست نەچێت ، ئەگەر نا ئەوا چاەەنوسێك چاوەڕێ یان دەکات کە کەس ئێرەییان پێ نابات ،هەرچییەکیش روبدات پەشیمانیی دادیان نادات.

AM:11:13:06/04/2026

ئه‌م بابه‌ته 312 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

هەموو وتارەکان کاتێک لە وێستگە نیوز بڵاودەبێتەوە تەنها بیروبۆچونی خاوەنەکانێتی