٩ی شوبات ، رۆژێکی زێڕینی تری سەرۆك مامجەلال ، کە کوردستانیی بونی کەرکوكی سەلماند

ئەوێ رۆژێ کە سەرۆك مامجەلال بە بەڵگەنامە و نەخشەکانی سەردەمی عوسمانلی هۆڵی کۆبونەوەی ئەنجومەنی حوکمی ئەوێ دەمێی هەژاند، دەیزانی بارودۆخەکە هێشتا وا نەخەمڵیوە کە لەسەر چەپکە گوڵی سەرکەوتن بخەوین و بێ خەم پاڵی لێ بدەینەوە و بڵێین ئیتر خەبات تەواو و هەموشتێك بەدڵی خۆمان دەبێت!.

پێش بینییەکانی سەرۆك مامجەلالی مەزن لە ئاست تەواوی دیمەنە سیاسییەکەی عێراقی دوای صەدام حسێن رێك وا دەرچون کە ئێستا زۆر بە خراپتر دەبینرێت.

رۆژی نۆی شوباتی ٢٠٠٤ ، رۆژی بەجێهێنانی بەڵێنەکەی سەرۆك مامجەلال بو کە دەیفەرمو (یا کەرکوك و خانەقین ، یا تا ماوین دەجەنگین ). ئاخر بەڕێزیان هەمیشە دوپاتیکردبوەوە کە خەبات کۆتایی نایەت و بەردەوام دەبێت بۆ سەلماندنی راستیی مێژویی ،جوگرافیایی و پێکهاتە و باری نەتەوەیی کەرکوك و ناوچە تەعریبکراوەکانی تر .
بۆیە لە پاڵ مورافەعە هەمیشەییەکانی بۆ مەسەلەی گەلەکەی و دیموکراسیی ، رۆژی ٩ی شوباتیش بە رۆژی مورافەعە مەزنەکەی سەرۆك مامجەلال بۆ سەلماندنی کوردستانی بونی کەرکوك ناوبانگی دەرکرد ،بوە رۆژێکی زێڕینی تر و چوە مێژوی خەباتی سیاسیی بەڕێزیان و خەباتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بزوتنەوەی دیمکراسیی نەتەوەیی گەلەکەمانەوە.

جەنگەکەی سەرۆك مامجەلال لەو هۆڵەدا لەبەردەم گەورە سیاسەتمەدار و گەورە سەرکردە و لێپرسراوانی ئەو کاتەی عێراقی دوای دیکتاتۆریەت ، جەنگی دۆکیۆمێنت ،نەخشە ، گەشتی خۆرهەڵات ناسان لە سەردەمی عوسمانلی و پێش عوسمانلییەکان بو ، جەنگێکی دیپلۆماتیی بو کە تیایدا رێککەوتنەکانی ئینگلیز و حکومەتی پادشایی نوێی عێراق تیایدا باڵا دەست بو.

لە هەمو نەخشەکانی سەردەمی عوسمانلییەکاندا کەرکوک و ناوچەکانی تری بازنەی تەعریب بەشێک بون لە کوردستان ، بەو پێیەی زۆرینەی دانیشتوانەکەی کوردن و پەیوەندییە جیاجیاکانیش بە ناوچەکانی تری کوردستانەوە دەیانبەستێتەوە، ددانپیانانی خۆر هەڵات ناسەکانی وەك ژان ئۆتاری فرەنسایی و دەیانی تر بە کوردستانی بونی کەرکوك و دەوروبەری ، شایەتێکی تری مورافەعەمێژوییەکەی مامی گەورەمان بون ،بۆ داکۆکیکردن لە کەرکوك و دەوروبەری.

ئاخر سەرۆك مامجەلال زۆر بە باشی دەیزانی بارودۆخەکە هێشتا ساز و لەبار نییە کە بێ باك بین ، بۆیە دەیفەرمو (وەزعەکە دەڵەمەیی یە).
ئەو رۆژەش بەڕێزیان زۆر راشکاوانە بە زمانە سیاسیی و دیپلۆماتییە ناسراو و بەناوبانگەکەی خۆی توانجی گرتە ئەو سیاسەتمەدارانەی لە هۆڵی کۆبونەوەکەی ئەنجومەنی حوکم ئامادەبون ، کە چۆن لە ٢٥ی دیسامبیر /کانونی یەکەمی ساڵی ١٩٢٢ دا حکومەتی بریتانیا و عێراقی پادشایی لە بەیانێکی هاوبەشیاندا دانیان بەوەدا ناوە کوردستان حکومەتی سەربەخۆی هەبێت ، سنورەکەی ئەو کاتەی مەملەکەتەکەی مەلیک فەیسەڵ تا جەبەل حەمرین بوە.

ئەو مورافەعەیە کە جەنگێکی قانونیی ، دیپلۆماتیی و سیاسیی بو ، بوە بنەمایەکی گرنگ کە کوردستانیی بونی کەرکوک لە دەستوردا بچەسپێت .
بە داخەوە دوای نەخۆش کەوتن و ماڵئاوایی سەرۆك مامجەلال بارودۆخەکە نەك هەر لە کەرکوك بەڵکو لەسەرتاسەری عێراقیش ، بەرەو خراپتر چو ، کە لێرەدا باسکردنی جێی نابێتەوە و کاتی زۆرتری دەوێت.

سەرۆك مامجەلال لە دوای مورافەعە گەورەکەوە ، پەی بەوراستییە برد کەپێویستە بەسیاسەتێکی ژیرانە مامەڵە لەگەڵ مەسەلەی کوردستانیی بونی کەرکوک وبارە دیمۆگرافییەکەیدا بکرێت ،کارێك نەکرێت کە ریسەکەمان لێ بکەنەوە بە خوریی ، بە هەڵچون و دروشمی بریقەدار و موزایەدە لە خۆمانی تێك نەدەین و بیانو نەدەین بە نەیار و تەماعکاران ، بۆیە پرۆسەی جێبەجێکردنی مادەی ١٤٠ی دەستوری ناونا (نەشتەرگەری مێشك) بەوەی لەبچوکترین هەڵەدا هیچ دەرەتانێك نییە بۆ چارەسەرکردنی هەڵەکە.

خۆشبەختانە ئێستا وا هەنگاو بە هەنگاو لە کەرکوك، بە هیمەتی دڵسۆزان و سیاسەتی حەکیمانەی ی ن ك و مامەڵەی دروست و شارەزایانەی بەڕێز پارێزگاری کەرکوك رێبوار تەها ، برینەکان سارێژ دەبن و جەنگەکە بە سیاسەتی ژیرانە و هێمنانە بەردەوامە لە پێناوی بەرژەوەندیی هەمو کەرکوکییەکان و دوروبەری ، کە پەل دەهاویژێت بۆ تەواوی ناوچەکانی تری سیاسەتی دڕندانە و بێویژدانانەی تەعریب.

PM:02:53:09/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 200 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

هەموو وتارەکان کاتێک لە وێستگە نیوز بڵاودەبێتەوە تەنها بیروبۆچونی خاوەنەکانێتی