‌هەڕەشەکانی یاسای بەرەنگاربونەوەی تیرۆر
PM:12:36:22/06/2019
مەم بورهان قانع

پێویستە "یاسای بەرەنگاربونەوەی تۆقاندن (تێرۆر) لە هەرێمی كوردستان دا" هەمواربكرێتەوە و ئەو بڕگانەی نێو یاساكە لاببرێن، كە بەهۆیەوە كاری مێدیایی تێكەڵ بە تیرۆر دەكرێت.

بونی یاسایەك بۆ بەرەنگاربونەوەی تێرۆر لە هەر وڵات و هەرێمێك دا، یەكێكە لە پێویستییەكانی پاراستنی ئاسایشی گشتیی، بەڵام نابێت ئەم یاسایە، رۆبچێتە هەندێ‌ لایەنەوە، كە ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئازادییە گشتییەكان و لەنێویاندا ئازادیی كاری مێدیایی.

یاسای بەرەنگاربونەوەی تیڕۆر لە هەرێمی كوردستان دا، كە یاسای ژمارە (3)ی ساڵی 2006ی پەرلەمانی كوردستانە و (18) مادەی لەخۆگرتوە، دو خاڵی نێو "مادەی چوارەم"ی یاساكە، كە خاڵەكانی دوەم و چوارەم-ی مادەكەیە، پەیوەندییان بەكاری مێدیا و بڵاوكردنەوەوە هەیە و دەبێت ئەو دو حاڵەتەی لەم دو خاڵەدا خراونەتەڕو، لە چوارچێوەی یاسای "رۆژنامەگەریی لە كوردستان دا"، كە یاسای ژمارە (35)ی ساڵی 2007ی پارلەمانی كوردستانە، جێگایان بۆ بكرێتەوە و حوكمەكانی یاسای رۆژنامەگەرییان بەسەردا بسەپێنرێت، نەك یاسای بەرەنگاربونەوەی تێرۆر، كە حوكمی سزاكانی پێشێلكردنی ئەو دو خاڵەی نێو مادەی چوارەمی یاساكە، سزاكانیان زیندانیكردنە بۆ ماوەی (15) ساڵ.

خاڵی دوەم-ی "مادەی چوارەم"ی یاسای بەرەنگاربونەوەی تێرۆر (كە بە زمانێكی زبر داڕێژراوەتەوە)، بەمجۆرەیە: "نوسراو، چاپەمەنیی، كاسێتی تۆماركراو، یان هاوشێوەی، وێنەی وای لەلا بێت، یان بەدەستبێنێت، كە هاندان، بەچاك زانین، یان پڕوپاگەندە لەخۆبگرێت بۆ ئەنجامدانی تاوانی تیرۆركاریی، بە مەبەستی بەخشینەوەی، یان بڵاوكردنەوەی".

خاڵی چوارەم-ی "مادەی چوارەم"ی هەمان یاسا، بەمجۆرەیە: "بە ئەنقەست، هەواڵ، رونكردنەوە، یان پڕوپاگەندەیەكی تۆقێنەر بڵاوبكاتەوە، هۆیەكانی راگەیاندنی بینراو، بیستراو، خوێندراو، یان ئەلكترۆنیی بە هەل وەربگرێت، یان بەكاریان بێنێت، لە ئەنتەرنێت بەیاناتی ئەوتۆ بڵاوبكاتەوە، كە راستەوخۆ بگاتە رادەی هاندان بۆ ئەنجامدانی تاوانی تیرۆركاریی وەها، كە ئاسایشی گشتیی بخاتە مەترسییەوە و ترس بخاتە نێو هاوڵاتیان و هەڕەشە لە قەوارەی سیاسیی هەرێم بكات".

ئەو دو خاڵەی سەرەوەی "مادەی چوارەم"ی یاسای بەرەنگاربونەوەی تێرۆر لە هەرێمی كوردستان دا، سەرەڕای ئەوەی دەستەواژەی لاستیكییان تێدایە و دەشێ‌ هەندێ‌ جار بە خراپ لە دژی كەناڵەكانی مێدیا و رۆژنامەنوسان بەكاربهێنرێن، هاوكات هەڕەشەی مەترسیداریشن بۆ سەر دیموكراسیی و ئازادیی كاری مێدیایی لە هەرێمی كوردستان دا، وەكچۆن ئازادیی كاری مێدیایی، بە یەكێك لە بنەما بنەڕەتییەكانی هەر سیستمێكی دیموكراسیی دادەنرێت و بێگومانیشم كە دەبێت مێدیا بە یاسا رێكبخرێت و ئازادیی كاری مێدیایی-ش سنوری هەیە و دەبێت مێدیا پابەندبێت بە پاراستنی ئاسایشی گشتیی و بەرژەوەندیی گشتیی و پرەنسیپەكانی ئێتكیی مێدیاییەوە.

بۆیە:

لە كۆبونەوەی "لیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگای مەدەنیی و وەرزش و لاوان"ی پەرلەمانی كوردستان دا، كە رۆژی سێشەممەی رابردو لە تەلاری پەرلەمان بەرێوەچو، پێشنیازم كرد لەمبارەیەوە لیژنەكەمان پڕۆژەیەك بۆ هەمواركردنەوەی ئەم دو مادەیەی یاساكە گەڵاڵەبكەین، بۆ ئەوەی لە وەرزی زستانەی پەرلەمانی كوردستان دا، بخرێتە بەرنامەی كار و ئەم یاسایەی پێ هەمواربكەینەوە.

ئەوە تەنها پێشنیازێك بو و كۆدەنگییەكی ئەوتۆی لەسەر دروستنەبو، بۆیە لە كۆبونەوەی داهاتوی لیژنەی "رۆشنبیریی و كۆمەڵگای مەدەنیی و وەرزش و لاوان"دا، وەكو ئەندامێكی پەرلەمان، پێشنیازەكانم بە گەڵاڵەكراویی سەبارەت بە چۆنێتیی ئەم هەمواركردنەوەیە دەخەمە بەردەم لیژنەكە و ئومێدەوارم لیژنەكەمان بەكۆی دەنگ پەسەندی بكات و دواتر وەكو پڕۆژەیەكی هەمواركردنەوە، ئاڕاستەی دەستەی سەرۆكایەتیی پەرلەمانی بكەین، بەڵام ئەگەر لەرێی لیژنەكەیشمانەوە ئەم ڤیزەیە بە پێشنیازە هەمواركراوەكە نەدرا، ئەوا كۆڵنادەم و بۆ وەرزی زستانەی كاری پەرلەمانیی، ئیمزای (10) پەرلەمانتاری بۆ كۆدەكەمەوە و دواتر ئاڕاستەی دەستەی سەرۆكایەتیی دەكەین و دەبێت ئەوكات پاڵپشت بە "پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان"، پێشنیازی هەمواركردنەوەكە بخرێتە بەرنامەی كاری پەرلەمانەوە.

ئومێدەوارم لە داهاتودا و بۆ هەمواركردنەوەی ئەم یاسایە، پارلەمانتاران بە ئەقڵییەتی حزبییانەی تەسكەوە بیرنەكەنەوە و لە خەمی ئازادیی كاری مێدیایی دا ببن و ئەو دو خاڵەی نێو ئەم یاسایە، كە دەشێ‌ لەنێو یاسای "رۆژنامەگەریی لە كوردستان دا" جێگایان بۆ بكرێتەوە، لەنێو "یاسای بەرەنگاربونەوەی تێرۆر لە هەرێمی كوردستان دا"، بخرێنە دەرەوە و بەمەیش خزمەتی ئازادیی كاری مێدیایی و دیموكراسیی لە هەرێمی كوردستان دا دەكەین.

هەموو وتارەکان کاتێک لە وێستگە نیوز بڵاودەبێتەوە تەنها بیروبۆچونی خاوەنەکانێتی



Copyright 2018. westganews.net. All Rights Reserved.